Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Trang Thông tin điện tử Ủy ban Kiểm tra Trung ương trân trọng giới thiệu toàn văn tham luận của đồng chí Trần Văn Rón, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm Tra Trung ương tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Đồng chí Trần Văn Rón, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm Tra Trung ương trình bày tham luận tại Đại hội.

Kính thưa Đoàn Chủ tịch Đại hội

Kính thưa các vị khách quý

Kính thưa các đồng chí đại biểu Đại hội

Được sự đồng ý của Đoàn Chủ tịch Đại hội, thay mặt Ủy ban Kiểm tra Trung ương tôi xin tham luận về chủ đề “Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”.

Kính thưa Đại hội

Kiểm tra, giám sát luôn là một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng, là nhiệm vụ của toàn Đảng, trước hết là của các cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng. Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã tập trung xây dựng, ban hành và tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành cơ bản đầy đủ các quy định, quy chế, kết luận, chương trình quan trọng về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng, trong đó tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống các nguyên tắc, phương pháp, quy trình kiểm tra, giám sát của Đảng. Đây là cơ sở, căn cứ để phát hiện và xử lý kỷ luật nghiêm minh các vi phạm trong Đảng, tạo điều kiện thuận lợi cho cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp thực hiện thống nhất nhiệm vụ kiểm tra, giám sát từ Trung ương đến cơ sở, đồng thời còn để giáo dục, phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm với mục tiêu đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng.

Công tác tuyên truyền, quán triệt và phổ biến các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát có nhiều đổi mới, giúp nâng cao nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu cấp ủy về tầm quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát. Hầu hết các cấp ủy, tổ chức đảng đã xác định rõ vai trò trách nhiệm, thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát; tạo chuyển biến tích cực, toàn diện trên các mặt công tác.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương và ủy ban kiểm tra các cấp đã tổ chức thực hiện toàn diện các nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng và nhiệm vụ do Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, cấp ủy cùng cấp giao với một khối lượng công việc rất lớn, tăng nhiều, phức tạp hơn so với nhiệm kỳ trước đây, cùng với đó là chất lượng, hiệu quả công việc ngày càng được nâng lên. Nhiều vụ việc phức tạp, nhạy cảm, liên quan nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều địa phương, gây bức xúc trong xã hội đã được phát hiện, làm rõ, kết luận và xử lý kỷ luật nghiêm minh nhiều tổ chức đảng và đảng viên vi phạm với tinh thần làm nghiêm từ trên xuống, không có “vùng cấm”, “không có ngoại lệ”, nhưng cũng rất nhân văn, mục đích chính là làm cho tổ chức đảng, đảng viên thấy được vi phạm, khuyết điểm của mình để sửa chữa, khắc phục. Công tác kiểm tra, giám sát cũng đã kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong lãnh đạo, quản lý, những bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật để đề xuất, kiến nghị cấp có thẩm quyền bổ sung, sửa đổi cho phù hợp.

Công tác nghiên cứu tổng kết lý luận và thực tiễn về công tác kiểm tra, giám sát được Ủy ban Kiểm tra Trung ương và ủy ban kiểm tra các cấp quan tâm, thực hiện. Có nhiều đề tài, đề án nghiên cứu khoa học có chất lượng đã làm sáng tỏ quan điểm, lý luận về công tác kiểm tra, giám sát, đóng góp chung cho công tác lý luận của Đảng, góp phần đề xuất, kiến nghị sửa đổi, bổ sung, ban hành các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật cho phù hợp với thực tiễn.

Kính thưa Đại hội

Bên cạnh những kết quả đã đạt được trong nhiệm kỳ XIII, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, bất cập, những “điểm nghẽn” trong công tác kiểm tra, giám sát thời gian qua: Một số cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cấp ủy chưa thật sự coi trọng đúng mức công tác kiểm tra, giám sát; chưa quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Việc kiểm tra, giám sát đối với cấp ủy viên cùng cấp, người đứng đầu, người có chức vụ, quyền hạn còn hạn chế; công tác tự kiểm tra, tự phát hiện và xử lý vi phạm trong nội bộ vẫn là khâu yếu. Chất lượng nhiệm vụ giám sát thường xuyên chưa sâu sát, còn nhiều hạn chế, có những vi phạm, khuyết điểm của tổ chức đảng, đảng viên diễn ra trong thời gian dài nhưng chậm được phát hiện, xử lý.

Công tác kiểm tra, giám sát trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã rút ra một số bài học kinh nghiệm, cụ thể:

Một là, các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu cấp ủy phải thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát ở địa phương, đơn vị một cách chủ động, trách nhiệm theo tinh thần “lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo”. Thực tiễn chứng minh ở đâu cấp ủy, nhất là người đứng đầu quan tâm, trực tiếp chỉ đạo và làm gương, thì ở đó công tác kiểm tra có sức nặng, “thanh bảo kiếm” mới thực sự sắc bén. Nhiệm kỳ XIII đã chứng minh, sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư là “điểm tựa” vững chắc nhất để ủy ban kiểm tra các cấp dám chạm vào những “mảng tối”, những “pháo đài” tưởng chừng bất khả xâm phạm.

Hai là, thực hiện đồng bộ giữa kiểm tra và giám sát theo phương châm: “giám sát phải mở rộng”, “kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm”, trong đó, coi trọng giám sát thường xuyên để nhắc nhở, cảnh báo, chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn. Việc xử lý kỷ luật phải nghiêm minh, song, cần phải trên tinh thần nhân văn, “trị bệnh cứu người”; kỷ luật một vài người để cứu muôn người. Qua kiểm tra, chúng ta không những chỉ ra sai phạm mà còn nhận diện những sơ hở, bất cập về cơ chế để kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện thể chế.

Ba là, công tác phối hợp phải đồng bộ, nhịp nhàng “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt”. Nhiệm kỳ 13 ghi dấu ấn về sự phối hợp chặt chẽ giữa kiểm tra, giám sát của Đảng với thanh tra, kiểm toán và các cơ quan bảo vệ pháp luật. Thực hiện nghiêm nguyên tắc, công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng đi trước, tạo tiền đề cho kỷ luật hành chính và xử lý pháp luật.

Bốn là, thường xuyên quan tâm xây dựng tổ chức bộ máy, cán bộ ủy ban kiểm tra và cơ quan ủy ban kiểm tra đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đây là bài học về nhân tố con người. Kịp thời kiện toàn tổ chức bộ máy ủy ban kiểm tra và cơ quan ủy ban kiểm tra, chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ kiểm tra có phẩm chất đạo đức cách mạng, liêm khiết, công minh, chính trực, có bản lĩnh, dũng khí đấu tranh, gương mẫu, giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống, giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ. Ủy ban kiểm tra cấp trên phải chủ động chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ đối với cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra cấp dưới, đặc biệt trong các vụ việc nghiêm trọng, phức tạp, lĩnh vực nhạy cảm, quan trọng và xử lý vi phạm về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, “lợi ích nhóm”, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Khi cần thiết, ủy ban kiểm tra cấp trên tiến hành kiểm tra “cách cấp” hoặc trực tiếp chỉ đạo giải quyết một số vấn đề cụ thể, khó khăn, trở ngại, phức tạp, vấn đề mới phát sinh.

Năm là, thực hiện quyết liệt, triệt để, có hiệu quả công tác chuyển đổi số của Ngành Kiểm tra gắn với chuyển đổi số quốc gia, đây là khâu đột phá hàng đầu, là cuộc cách mạng sâu sắc, toàn diện của Ngành Kiểm tra; đẩy mạnh xây dựng hệ thống dữ liệu công tác kiểm tra, giám sát đầy đủ, kịp thời, thống nhất dùng chung, xuyên suốt trong toàn Ngành để triển khai thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đổi mới phương pháp kiểm tra, giám sát trên môi trường số.

Kính thưa Đại hội

Bước sang nhiệm kỳ Đại hội XIV, bên cạnh những thời cơ và thuận lợi, đất nước ta vẫn còn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Công tác kiểm tra, giám sát cần phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp, cách thức tổ chức, phải là công cụ quan trọng, chủ yếu để giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng; gắn kiểm tra, giám sát với kiểm soát quyền lực; chuyển nhanh, mạnh mẽ trọng tâm từ “xem xét, xử lý” sang “phòng ngừa, cảnh báo từ sớm, từ xa, ngay từ cấp cơ sở” nhằm đảm bảo “đi đúng hướng - làm đúng cách - đạt hiệu quả thực chất” các chủ trương, quyết sách lớn của Đảng; không để “khoảng trống”, “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được.

Để góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng mà Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã đề ra, công tác kiểm tra giám sát nhiệm kỳ tới cần nhận thức đúng, đầy đủ hơn và tập trung thực hiện quyết liệt đồng bộ một số nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

Một là, đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát; nâng cao hơn nữa nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm chính trị của các cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng.

Ngay sau Đại hội, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng phải bám sát nhiệm vụ chính trị, chương trình hành động và công tác xây dựng Đảng nói chung cũng như thực tiễn của từng địa phương, đơn vị để triển khai thực hiện. Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của các cấp ủy đảng đối với công tác này. Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực và kỷ luật của Đảng, kỷ luật hành chính, xử lý bằng pháp luật gắn với việc xây dựng hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức để cán bộ đảng viên “không thể tham nhũng”, “không dám tham nhũng”, “không cần tham nhũng”; có cơ chế để bảo vệ, khuyến khích cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn, đi đầu trong đổi mới vì sự phát triển. Việc kết luận, xử lý các vi phạm cần đặt trong những điều kiện, bối cảnh lịch sử cụ thể để có quan điểm xử lý khách quan, đúng đắn, phù hợp.

Hai là, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp cần nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả và tạo bước tiến mới trong công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng. Cấp ủy các cấp phải thường xuyên tự kiểm tra, nhất là đối với cấp ủy viên và cán bộ diện cấp ủy cấp mình quản lý, kịp thời chỉ ra những ưu điểm để phát huy, phát hiện những hạn chế, khuyết điểm để chủ động khắc phục, chấn chỉnh; tăng cường giám sát chuyên đề, trong đó mở rộng giám sát trên tất cả các địa bàn, lĩnh vực, tập trung vào những nơi nội bộ có biểu hiện mất đoàn kết, có vấn đề phức tạp mới nảy sinh, dư luận xã hội quan tâm để chủ động nhắc nhở, cảnh báo, phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa.

Ủy ban kiểm tra các cấp tổ chức thực hiện toàn diện các nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng và nhiệm vụ cấp ủy giao. Tham mưu xây dựng nội dung kiểm tra, giám sát, phòng ngừa liên quan đến việc chiếm đoạt, trục lợi, gây thất thoát, thiệt hại, lãng phí ngân sách nhà nước trong công tác quản lý, sử dụng tài sản được hình thành thông qua việc triển khai thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng vốn nhà nước. Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra việc kê khai, công khai tài sản, thu nhập của cán bộ. Đẩy mạnh việc chuyển trọng tâm sang giám sát thường xuyên; chủ động, ngay từ đầu, xuyên suốt trên mọi mặt công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quyết định của cấp ủy các cấp; đảm bảo mọi chủ trương, đường lối của Đảng được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả và phải được giám sát ngay từ đầu. Thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động của Ngành Kiểm tra Đảng, chuyển trọng tâm sang “kiểm tra, giám sát trên dữ liệu”.

Các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy tăng cường phối hợp chặt chẽ với ủy ban kiểm tra cùng cấp tham mưu giúp cấp ủy tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát thuộc lĩnh vực được phân công phụ trách. Chủ động kiểm tra, giám sát đảng viên, kịp thời phát hiện, uốn nắn, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm của đảng viên tại Chi bộ ngay khi mới manh nha để phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra vi phạm trong nội bộ. 

Ba là, ủy ban kiểm tra các cấp phải thực hiện toàn diện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Điều lệ Đảng và các quy định của Đảng; chủ động, tích cực tham mưu, giúp cấp ủy về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng. Ủy ban kiểm tra cấp trên tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát cấp ủy và ủy ban kiểm tra cấp dưới trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Thực hiện tốt quy chế phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các đảng ủy liên quan; phối hợp chặt chẽ giữa công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với công tác thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử.

Bốn là, nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; nâng cao khả năng dự báo về tình hình vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên, nhất là những vi phạm mới do tác động của hội nhập kinh tế quốc tế, sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ mới, trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp... Chú trọng nghiên cứu các chủ trương, biện pháp, cơ chế, chính sách để phát hiện sớm, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra vi phạm.

Năm là, tiếp tục kiện toàn ủy ban kiểm tra, tổ chức bộ máy cơ quan ủy ban kiểm tra các cấp phù hợp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao; xây dựng, đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức Ngành Kiểm tra Đảng đủ phẩm chất, năng lực và uy tín và chuyên môn, nghiệp vụ tương xứng, ngang tầm thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng trong tình hình mới.

Kính thưa Đại hội

Ngay sau Đại hội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và toàn Ngành Kiểm tra sẽ bám sát vào Nghị quyết của Đại hội XIV, cụ thể hóa thành Chương trình hành động, kế hoạch để công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng tiếp tục được thực hiện có chất lượng, hiệu lực, hiệu quả, xứng đáng là “thanh bảo kiếm của Đảng”.

Với tinh thần đó, một lần nữa, xin kính chúc Đoàn Chủ tịch, đại biểu dự Đại hội và các vị khách quý dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thắng lợi; chúc Đại hội thành công tốt đẹp.

Xin trân trọng cảm ơn!