Phát huy tài năng, trí tuệ thi đua thể hiện lòng yêu nước

Cách đây 73 năm, ngày 11/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra "Lời kêu gọi thi đua ái quốc" chính thức phát động phong trào thi đua yêu nước trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Phong trào đã trở thành động lực mạnh mẽ, thúc đẩy mọi tầng lớp nhân dân phát huy tài năng, trí tuệ thi đua thể hiện lòng yêu nước, đưa đất nước vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua chống Mỹ, cứu nước (tháng 12-1966).

Chủ tịch Hồ Chí Minh và tầm nhìn thời đại về tinh thần Thi đua yêu nước 

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đất nước mới giành được độc lập, chưa có điều kiện để củng cố chính quyền, khôi phục kinh tế; cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang ở vào giai đoạn vô cùng cam go, ác liệt; hậu quả của chế độ cũ như "giặc đói”, “giặc dốt”, “giặc ngoại xâm” đe dọa, ngân quỹ quốc gia trống rỗng, kinh nghiệm quản lý đất nước của cán bộ các cấp còn non yếu. Có thể nói, chưa bao giờ đất nước ta lại đứng trước nhiều khó khăn, thử thách đến thế ! Tổ quốc bị lâm nguy, vận mệnh dân tộc như “ngàn cân treo sợi tóc".

Đứng trước tình hình đó, ngày 11/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra "Lời kêu gọi thi đua ái quốc", chính thức phát động phong trào thi đua yêu nước trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân nhằm huy động sức người, sức của cho kháng chiến. Người nhấn mạnh: "Vì bổn phận của Người Việt Nam, bất kỳ sỹ, nông, công, thương, binh bất kể làm việc gì, đều cần phải thi đua nhau… Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già trẻ, trai gái, bất kỳ giàu nghèo, lớn nhỏ, đều cần phải trở nên một chiến sỹ đấu tranh trên mặt trận, quân sự, kinh tế, chính trị, văn hoá"[1]. Mục đích của thi đua ái quốc là nhằm đem lại hạnh phúc cho nhân dân, toàn dân đủ ăn mặc, toàn dân biết đọc, biết viết, toàn bộ bộ đội đầy đủ lương thực, khí giới để diệt giặc ngoại xâm, quyết tâm bảo vệ độc lập và chủ quyền dân tộc. Phong trào thi đua đã được đông đảo tầng lớp nhân dân tham gia, hưởng ứng, nạn đói, nạn dốt từng bước được đẩy lùi, bước đầu bảo đảm những điều kiện vật chất cho kháng chiến.

Trong kháng chiến chống Pháp và Mỹ, nhiều phong trào thi đua yêu nước gây tiếng vang lớn, mang lại nhiều thành tích nổi bật, đóng góp cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, như: Phong trào "Hũ gạo kháng chiến", phong trào "Diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm", Thanh niên “Ba sẵn sàng", Phụ nữ “Ba đảm đang", “Gió Đại Phong”, “Sóng Duyên Hải”, “Cờ Ba nhất”, “Trống Bắc Lý"...

Từ những kết quả lớn lao mà dân tộc ta giành được, chúng ta nhận thấy tầm nhìn thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh về ý nghĩa của phong trào thi đua yêu nước; phong trào thi đua yêu nước có giá trị lịch sử, thực tiễn không chỉ hôm nay mà cả mai sau. Lời kêu gọi của Người đã thúc giục lòng tự tôn dân tộc, ý chí kiên cường của mỗi người dân Việt Nam trong mọi thời kỳ, nỗ lực cống hiến toàn bộ sức lực của mình trong công cuộc đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đúng như Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Bác nhằm thực hiện ba chủ nghĩa mà nhà cách mạng Tôn Dật Tiên (Tôn Trung Sơn) - một nhà cách mạng dân chủ vĩ đại mà Bác vô cùng ngưỡng mộ khởi xướng, đó là: Dân tộc độc lập, Dân quyền tự do, Dân sinh hạnh phúc.

Phong trào thi đua yêu nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Khai mạc Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X (2020).

Thực hiện "Lời kêu gọi thi đua ái quốc" của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hơn 70 năm qua, trải qua các giai đoạn cách mạng với nhiều tên gọi, nội dung và hình thức thể hiện, phong trào thi đua yêu nước ở nước ta vẫn tiếp tục được duy trì, đã và đang phát triển trên mọi lĩnh vực, phục vụ nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ khác nhau, góp phần quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nhằm đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước để đại bộ phận quần chúng nhân dân nhận thức đầy đủ, và thực hiện một cách hiệu quả hơn. Ngày 4/3/2008 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 258/QĐ-TTg về việc lấy ngày 11/6 hàng năm là “Ngày Truyền thống thi đua yêu nước”. Đây là dịp để nhân dân đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, gắn với việc triển khai sâu rộng và có hiệu quả việc Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

Trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, chính từ phong trào thi đua yêu nước đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình tiên tiến tiêu biểu, nhiều mô hình sản xuất - kinh doanh hiệu quả được nhân rộng, lan toả đến mọi tầng lớp nhân dân. Phong trào thi đua đã góp phần quan trọng vào việc động viên sức mạnh to lớn khối đại đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy được tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc, hun đúc ý chí mạnh mẽ, khát vọng hùng cường của dân tộc ta.

Theo báo cáo tại Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ X, thực hiện tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Thi đua là yêu nước"; Đảng và Nhà nước ta đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác thi đua khen thưởng và phát động các phong trào thi đua mới thiết thực hiệu quả.

Trong 5 năm qua (2015-2020), các phong trào thi đua tiếp tục phát triển sâu rộng mặc dù đất nước gặp nhiều khó khăn, thiên tai, dịch bệnh. Nhất là từ đầu năm 2020, đại dịch Covid-19 xảy ra trên toàn cầu đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Thực hiện lời dạy của Bác "Càng khó khăn thì càng phải thi đua" và hưởng ứng lời kêu gọi của đồng chí Tổng Bí thư, các ngành, các cấp và nhân dân cả nước ra sức thi đua, phấn đấu, thực hiện thắng lợi mục tiêu kép mà Chính phủ đề ra, kiểm soát đại dịch và phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều phong trào thi đua hiệu quả, thiết thực góp phần vào công tác an sinh xã hội, phát triển kinh tế như: "Cả nước chung tay xây dựng nông thôn mới", mô hình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP), mô hình "Xây dựng khu nông thôn mới kiểu mẫu", Phong trào "Cả nước chung tay vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau", Phong trào "Doanh nghiệp hội nhập và phát triển"…

Các ngành các cấp, các địa phương có các phong trào thi đua sôi nổi, thiết thực, tiêu biểu là phong trào thi đua: "Lao động giỏi, lao động sáng tạo", "Năng suất, chất lượng, hiệu quả", "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá"…

Nhiều tấm gương điển hình tiên tiến tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước đó là: anh Trương Thái Sơn, Anh hùng Lao động, Công nhân Đội quản lý điện, Công ty điện lực Chợ Lớn - anh được coi là "Vua sáng kiến" của Tập đoàn Điện lực Việt Nam; Kỹ sư nông nghiệp Hồ Quang Cua - "Anh hùng đồng ruộng", cha đẻ giống gạo ngon nhất, nhì thế giới ST25; "Kỹ sư" chân đất Nguyễn Văn Rô, chưa học hết lớp 5 - chế tạo 5 loại máy cày giúp cho bà con nông dân địa phương; Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Đấu - người con của quê hương Bến Tre anh hùng đã mang cả gia sản cuộc đời mình, cả tiền mặt lẫn đất đai, để đóng góp xây dựng đời sống văn hoá, chương trình nông thôn mới….

Tập thể thi đua yêu nước có: Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương - Bệnh viện tuyến đầu chống dịch Covid-19; Bệnh viện Nhi đồng TP. Hồ Chí Minh với ca mổ tách rời hai bé Trúc Nhi - Diệu Nhi… Và còn nhiều phong trào, tấm gương tập thể, cá nhân hưởng ứng lời kêu gọi thi đua yêu nước đã và đang đóng góp công sức của mình cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước thời gian qua.

Theo Ban Thi đua khen thưởng Trung ương, trong 5 năm qua Nhà nước đã khen tặng 343.727 Huân chương, Huy chương; 25.950 danh hiệu vinh dự Nhà nước (trong đó bao gồm cả Nhà giáo, Thầy thuốc, Nghệ sỹ, Nghệ nhân ưu tú, nhân dân); 28 Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; 73 Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới; 308 Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh và 390 Chiến sỹ thi đua toàn quốc; dự Đại hội Thi đua toàn quốc lần thứ X còn có 2.020 đại biểu là đại diện Mẹ Việt Nam Anh hùng, các đồng chí lão thành cách mạng, Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, Chiến sỹ thi đua toàn quốc, các điển hình tiên tiến đại diện các lĩnh vực, ngành, nghề, dân tộc, tôn giáo… là điển hình tiêu biểu xuất sắc trong phong trào thi đua trên cả nước.

Có thể khẳng định, đất nước ta có được vị thế và uy tín như ngày hôm nay là kết tinh của nhiều phong trào thi đua sôi nổi, bao gồm cả những tấm gương cống hiến và hy sinh thầm lặng ở mọi cấp, mọi ngành, mọi hình thức trong xã hội. Với kết quả đã đạt được, chúng ta tự hào về tinh thần yêu nước đã được lan toả rộng khắp các ngành, các cấp, địa phương và quần chúng nhân dân, các phong trào này đã và đang trở thành một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp to lớn vào sự phồn vinh của đất nước./.

Mạnh Tiến

-------------------

[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia-Sự thật, Hà Nội, 2009, T.5, tr. 444-445.