Trao đổi kinh nghiệm thực hiện Điều 30, Điều lệ Đảng ở Quảng Bình

Trong một thời gian dài trước đây, ở Quảng Bình, một số cấp ủy và nhiều cán bộ, đảng viên nhận thức chưa đầy đủ vị trí, vai trò, tầm quan trọng về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Công tác kiểm tra của cấp ủy, tổ chức đảng nhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức. Nhiều cấp ủy chưa nhận thức đúng nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát theo Điều 30, Điều lệ Đảng, thậm chí có nơi còn lẫn lộn giữa công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy với nhiệm vụ kiểm tra, giám sát của UBKT, nên trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện có nhiều cấp ủy "khoán trắng" cho UBKT. Hơn nữa, một số cấp ủy không xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra của cấp mình mà chỉ căn cứ vào phương hướng, nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng để thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Nội dung kiểm tra, giám sát chủ yếu về việc chấp hành nghị quyết, chỉ thị của Đảng; nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng; phẩm chất đạo đức, lối sống; không kiểm tra về lĩnh vực kinh tế, tài chính, quản lý, sử dụng đất đai, các chương trình dự án, công tác cán bộ...

Để khắc phục tình trạng trên, UBKT Tỉnh ủy đã tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy chủ động, kịp thời triển khai, quán triệt các văn bản của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, UBKT Trung ương liên quan đến công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng; ban hành và chỉ đạo, hướng dẫn cấp ủy và UBKT các cấp ban hành các văn bản cụ thể hóa để lãnh đạo và tổ chức thực hiện phù hợp với thực tế của địa phương. Bước chuyển ban đầu này là cơ sở để cấp ủy, tổ chức đảng các cấp xem công tác kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ thường xuyên của cấp ủy, phải tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp tổ chức thực hiện.

Sau Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2015-2020, UBKT Tỉnh ủy đã kịp thời tham mưu giúp Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ xây dựng và ban hành Quy chế làm việc của UBKT Tỉnh ủy; chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm; đồng thời, ban hành nhiều quy định, quy chế phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng. Đặc biệt, UBKT Tỉnh ủy đã phân công một đồng chí Phó Chủ nhiệm UBKT phụ trách Điều 30, Điều lệ Đảng. Đồng chí này có trách nhiệm chủ động phối hợp với các ban đảng, Văn phòng Tỉnh ủy, Đảng đoàn HĐND, Ban cán sự đảng UBND, Thanh tra tỉnh... căn cứ chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và tình hình thực tiễn của Đảng bộ tỉnh, đề xuất nội dung kiểm tra, giám sát. Trên cơ sở đó, UBKT Tỉnh ủy xem xét, thống nhất nội dung, đề nghị Ban Thường vụ Tỉnh uỷ quyết định, ban hành chương trình công tác kiểm tra, giám sát hằng năm. Đối tượng, thời gian kiểm tra, giám sát cũng cụ thể hơn trước. Việc phân công trưởng, phó, các thành viên đoàn kiểm tra, giám sát ngày càng phù hợp với nội dung, đối tượng kiểm tra, giám sát.

Nội dung kiểm tra, giám sát ngày càng đi vào trọng tâm, trọng điểm, mở rộng nhiều lĩnh vực dễ phát sinh vi phạm, như: Quản lý, sử dụng đất đai, giao đất, giao rừng; công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí; thực hiện dự án phát triển nông thôn bền vững vì người nghèo; cải cách hành chính; quản lý đầu tư xây dựng cơ bản; trách nhiệm của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành giải quyết công việc; công tác quốc phòng - an ninh... Từ đầu nhiệm kỳ 2015-2020 đến nay, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ kiểm tra 30 tổ chức đảng; giám sát 20 tổ chức đảng, 17 đảng viên; giải quyết các đơn thư khiếu nại, tố cáo có nội dung phức tạp liên quan đến cán bộ, đảng viên...

Điển hình như, UBKT Tỉnh ủy đã chủ động tham mưu giúp Ban Thường vụ Tỉnh uỷ kiểm tra việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong thực hiện quản lý Quỹ phát triển đất và các dự án tạo quỹ đất đối với lãnh đạo Quỹ phát triển đất, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng và lãnh đạo UBND các địa phương trực thuộc. Qua kiểm tra, yêu cầu các tổ chức đảng có thẩm quyền chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm 9 tổ chức đảng, 2 đảng viên có liên quan; thu hồi số tiền sai phạm hơn 246 triệu đồng nộp vào ngân sách Nhà nước; yêu cầu các chủ đầu tư giảm trừ số tiền hơn 325 triệu đồng khi nghiệm thu các công trình hoàn thành và điều chỉnh giảm dự toán hơn 480 triệu đồng. Đồng thời, yêu cầu Quỹ phát triển đất tỉnh thực hiện các thủ tục để hoàn trả 18,595 tỷ đồng cho ngân sách tỉnh do UBND tỉnh trích vượt tỷ lệ 30% nguồn thu tiền sử dụng đất, đôn đốc các chủ đầu tư có ứng vốn tại Quỹ kịp thời thanh toán phí ứng vốn từ năm 2012 đến nay, số tiền 2,734 tỷ đồng.

Hay tham mưu giúp Ban Thường vụ Tỉnh uỷ kiểm tra việc lãnh đạo, chỉ đạo, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý đầu tư xây dựng cơ bản một số công trình, dự án về lĩnh vực nông nghiệp, từ năm 2011-2016 đối với lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn, Chi cục Thủy lợi; Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi; lãnh đạo một số UBND các huyện, thị; kết quả kiểm tra cho thấy có một số khuyết điểm, sai phạm và qua kiểm tra đã kịp thời ngăn ngừa, nhắc nhở.

Đặc biệt, qua kiểm tra phát hiện trong tổng số 79 công trình, dự án được kiểm tra có 48 công trình, dự án do các đơn vị tư vấn thiết kế, lập dự toán đã áp dụng sai một số định mức, đơn giá song không phát hiện được để đề nghị chủ đầu tư cắt giảm, với số tiền hơn 2,6 tỷ đồng. Đã kiến nghị thu hồi, nộp ngân sách Nhà nước hơn 1,4 tỷ đồng; yêu cầu các chủ đầu tư giảm trừ khi nghiệm thu, thanh quyết toán công trình hơn 770 triệu đồng và điều chỉnh giá trị dự toán hơn 493 triệu đồng. Mặt khác, trong quá trình đầu tư xây dựng, một số chủ đầu tư chưa tích cực huy động các nguồn lực, các khoản đóng góp của nhân dân theo tỷ lệ đối ứng nên còn nợ trong xây dựng cơ bản của 359 công trình, với số tiền gần 165 tỷ đồng. Đến nay, có 676 công trình đã hoàn thành, bàn giao, đưa vào sử dụng nhưng chủ đầu tư chưa trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán vốn đầu tư hoàn thành đối với 123 công trình.

Tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh uỷ giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Chỉ thị 24 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về tăng cường công tác quản lý Nhà nước về tôn giáo đối với lãnh đạo Sở Nội vụ và một số ban thường vụ các huyện, thị, thành ủy trực thuộc. Qua giám sát cho thấy, công tác quản lý Nhà nước về tôn giáo còn yếu, buông lỏng, một số địa phương không chủ động, dẫn đến tình trạng giáo dân vi phạm pháp luật, bị kích động; công tác phát triển đảng viên trong vùng công giáo gặp nhiều khó khăn...

Qua kiểm tra, giám sát theo Điều 30, Điều lệ Đảng đối với những tổ chức đảng và đảng viên ở Quảng Bình, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm:

Trước hết, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Đặc biệt là thường trực cấp ủy, mà trực tiếp là đồng chí bí thư phải có nhận thức đúng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, coi đó là nhiệm vụ thường xuyên của các cấp ủy đảng, đích thân lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, chỉ đạo sơ kết, tổng kết công tác kiểm tra, giám sát.

UBKT các cấp chủ động tham mưu kịp thời, có hiệu quả giúp cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát; thực hiện nghiêm túc sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, tranh thủ sự chỉ đạo, hướng dẫn của UBKT cấp trên trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát để vận dụng vào địa phương, đơn vị mình cho phù hợp.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát phải thực hiện thường xuyên, phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị; kiểm tra, giám sát tổ chức đảng gắn với trách nhiệm của cá nhân cán bộ chủ chốt của tổ chức đảng. Công tác kiểm tra, giám sát được tiến hành công khai, dân chủ, khách quan, thận trọng và chặt chẽ, đúng nguyên tắc, phương pháp công tác Đảng, xuất phát từ nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng của địa phương, đơn vị. Nếu sai phạm về kinh tế phải kiên quyết thu hồi nộp vào ngân sách Nhà nước.

Quan tâm kiện toàn, củng cố UBKT và cơ quan UBKT phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao, đủ về số lượng, bảo đảm chất lượng; thường xuyên chăm lo đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ kiểm tra. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội đối với công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng, góp phần tạo niềm tin của các tầng lớp nhân dân đối với Đảng, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh./.

UBKT Tỉnh ủy Quảng Bình tổ chức Hội thảo khoa học Đề tài "Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao trình độ nghiệp vụ thẩm tra, xác minh của đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra Đảng tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn hiện nay".

 

Lương Đức-Nguyễn Công Sự