Thương tiếc người cán bộ của Ban Kiểm tra Trung ương Ðảng đầu tiên

VŨ QUỐC HÙNG

(Nguyên Ủy viên Trung ương Ðảng, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực UBKT Trung ương)

Được tin đồng chí Hà Minh Quốc (tức Hà Xuân Mỹ), Ủy viên Ban Kiểm tra Trung ương đầu tiên của Ðảng (nay là Ủy ban Kiểm tra Trung ương) từ trần, những người trong Ngành Kiểm tra Ðảng như chúng tôi đều thấy đây là một mất mát lớn, nhất là khi Ngành Kiểm tra Ðảng sẽ kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống vào năm 2018.

Lần đầu tôi được biết tới đồng chí Hà Minh Quốc là vào thời gian chuẩn bị cho kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Ðảng. Khi đó, để chuẩn bị các tư liệu lịch sử cho Lễ kỷ niệm, chúng tôi tới gặp đồng chí Hà Minh Quốc. Ấn tượng đầu tiên của tôi về đồng chí là lối sống giản dị. Hai vợ chồng đều là lão thành cách mạng, từng giữ những trọng trách trong các cơ quan của Ðảng, tổ chức đoàn thể, khi nghỉ hưu sống thanh đạm, đầm ấm trong căn phòng nhỏ xinh trên tầng hầm từ thời Pháp, trong khu tập thể đầu đường Hoàng Hoa Thám, Hà Nội. Căn phòng giản dị ấy chỉ có một số đồ đạc thiết yếu như: một bộ bàn ghế gỗ, một chiếc ti-vi, một chiếc tủ kính để ảnh và những vật lưu niệm... Tất cả đều đã cũ, nhưng được lau chùi sạch sẽ, sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp.

Câu chuyện trong buổi tiếp xúc đầu tiên ấy của chúng tôi xoay quanh công việc của Ban Kiểm tra Trung ương đầu tiên của Ðảng. Trước những yêu cầu về công tác xây dựng Ðảng, nhằm tăng cường sức mạnh của Ðảng, từ đó lãnh đạo toàn dân tộc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Ban Kiểm tra Trung ương được thành lập ngày 16-10-1948 theo quyết định của Ban Thường vụ Trung ương do đồng chí Thận (tức đồng chí Trường Chinh, Tổng Bí thư của Ðảng) ký. Ban có ba đồng chí là: Trần Ðăng Ninh, Ủy viên Trung ương Ðảng là Trưởng ban; Nguyễn Thanh Bình, Ủy viên Ban Thường vụ Khu ủy là Ủy viên; Hà Minh Quốc (Hà Xuân Mỹ), Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị là Ủy viên. Trước khi tham gia Ban Kiểm tra Trung ương đầu tiên của Ðảng, đồng chí Hà Minh Quốc đã được phân công nhiệm vụ trong công tác kiểm tra đảng như: Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị, phụ trách công tác kiểm tra; đặc biệt là được tín nhiệm tham gia tổ kiểm tra giúp Trung ương (gồm ba đồng chí là Hà Minh Quốc, Lê Thanh (tức Lê Khánh) và Ðặng Việt Lâm) do đồng chí Lê Ðức Thọ, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Ðảng trực tiếp chỉ đạo.

Sau khi được thành lập, Ban Kiểm tra Trung ương và ban kiểm tra của các khu ủy, liên khu ủy, tỉnh ủy đã thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng của Trung ương và các cấp ủy giao; kiểm tra việc thực hiện đường lối, chính sách kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược; xem xét những việc bất thường xảy ra ở các cấp, các ngành, kiểm tra tình hình cán bộ và việc thi hành kỷ luật ở các cấp.

Ban đã thực hiện những vụ, việc quan trọng do Bác Hồ trực tiếp giao như: Vụ tình nghi gián điệp H122 ở Việt Bắc; vụ "hóa chất miền Nam" ở liên khu IV; việc thuyết phục giám mục Lê Hữu Từ ở Phát Diệm (tỉnh Ninh Bình) và "vua Mèo" Vương Chí Sình ở Ðồng Văn (tỉnh Hà Giang) ủng hộ Chính phủ kháng chiến; tham gia xử lý vụ án Trần Dụ Châu, Cục trưởng Cục Quân nhu Quân đội. Trong đó, vụ tình nghi gián điệp H122 ở Việt Bắc do thực dân Pháp dựng lên cuối năm 1948, nhằm đánh vào nội bộ ta, rất phức tạp. Bác Hồ và Trung ương lo lắng, nhất là trong tình thế thực dân Pháp đang âm mưu mở đợt tấn công thứ hai sau thất bại của Chiến dịch Thu Ðông năm 1947 lên chiến khu Việt Bắc. Sau gần ba tháng làm việc cật lực, Ban đã tìm ra được sự thật, giải oan cho mấy trăm cán bộ, chiến sĩ quân đội và nhân dân...

Sau khi đồng chí Trần Ðăng Ninh, Trưởng ban được giao công tác mới, Tổng Bí thư Trường Chinh đã trực tiếp giao nhiệm vụ cho Ban như: Thẩm tra những vấn đề lịch sử của một số cán bộ hoạt động trong thời kỳ bí mật, chuẩn bị nhân sự cho Ðại hội Ðảng toàn quốc lần thứ hai; xử lý số đặc vụ Tưởng Giới Thạch ở cơ quan Hoa kiều vụ; kiểm tra tình hình chống quân Pháp đánh chiếm vùng thiên chúa giáo tập trung ở Bùi Chu, Phát Diệm.

Trong lần gặp đầu tiên, hay những lần sau đó khi tôi có dịp được qua thăm hỏi, đồng chí Hà Minh Quốc luôn say sưa nói về công tác kiểm tra của Ðảng, về những trăn trở trong xây dựng Ðảng, luôn nhìn những vướng mắc với con mắt lạc quan. Chính những cuộc gặp gỡ đồng chí đã tiếp cho tôi thêm năng lượng lạc quan, hiểu rằng phải sống và làm việc trọn vẹn, hết tâm sức cho công tác xây dựng Ðảng.

Ðồng chí luôn góp ý với chúng tôi rằng, cần phải chú ý xây dựng bốn đặc tính của Ngành Kiểm tra Ðảng là "chủ động, chiến đấu, giáo dục, hiệu quả". Thứ nhất, chủ động là hoạt động tuân theo Ðiều lệ Ðảng và các chủ trương của Ðảng, không chịu bất cứ sức ép nào, xông xáo vào các việc để nắm tình hình và phá các vùng cấm, vùng khó. Thứ hai là phải có tinh thần chiến đấu, chiến thắng bản thân, chiến thắng những sự nể nang, né tránh. Thứ ba, tính giáo dục phải thực hiện ngay với những tổ chức, những người bị kiểm tra, thuyết phục để đối tượng nhận ra đúng sai, đồng thời răn đe, giáo dục chung. Thứ tư là phải hướng tới hiệu quả, không thể làm việc vô bổ. Hiệu quả là cả về trước mắt và lâu dài, phải tích cực tham mưu với Ðảng trong công tác xây dựng Ðảng.

Muốn Ngành Kiểm tra Ðảng thực hiện được những đặc tính đó, thì người làm công tác kiểm tra phải trong sáng, không tì vết; phải trí tuệ, luôn có ý thức tự học, nâng cao trình độ, để có thể nắm bắt và phân tích tình hình; phải luôn gần dân, gần đồng chí để nhận được nhiều thông tin khác nhau giúp mình giải quyết những việc khó khăn đạt kết quả tốt.

Có những phẩm chất tốt mà tôi nhận thấy và học hỏi được từ đồng chí Hà Minh Quốc. Ðầu tiên là sự kiên trung. Ðồng chí là một chiến sĩ cộng sản kiên cường của tỉnh Quảng Trị. Dù bị địch bắt lao đầy, tra khảo nhưng đồng chí kiên quyết giữ vững tấm lòng sắt son với Ðảng, bảo vệ tổ chức, bảo vệ đồng chí, đồng đội. Ðồng chí được tín nhiệm phân công là Bí thư Chi bộ Ðảng tại nhà lao Quảng Trị. Sự kiên trung ấy của đồng chí khởi nguồn từ truyền thống của gia đình khi bố cũng là đảng viên cộng sản.

Phẩm chất thứ hai mà tôi nhận thấy từ đồng chí, đó là sự tự trọng. Cuộc đời của đồng chí trải qua nhiều cương vị công tác, từ địa phương lên cơ quan trung ương, rồi lại về địa phương... Dù ở cương vị nào, đồng chí đều vui vẻ nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Ðồng chí thường nói với chúng tôi: "Ðảng giao nhiệm vụ chứng tỏ là Ðảng cần mình ở vị trí ấy, mình có thể đóng góp được ở vị trí ấy". Các anh, chị, em, vợ, rồi sau đó là các con, dâu, rể của đồng chí đều là đảng viên Ðảng Cộng sản Việt Nam. Nhờ sự giáo dục, dạy bảo trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, giàu lòng tự trọng, các con của đồng chí đều nỗ lực tự học hành, phấn đấu, đều trở thành những trí thức, những cán bộ tốt, không hề có tư tưởng dựa thế của bố mẹ để cầu danh lợi cho mình.

Những năm nghỉ hưu, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng hai vợ chồng đồng chí vẫn luôn đau đáu dõi theo các công việc của Ðảng, của đất nước. Ðồng chí thường ngồi trước ti-vi chăm chú xem và ghi chép một số nội dung cần chú ý trong các chương trình thời sự, các phiên họp của Quốc hội được truyền hình trực tiếp, từ đó nắm tình hình để đóng góp với Ðảng. Mới đây, nói chuyện với chúng tôi, đồng chí rất vui mừng trước việc toàn Ðảng đã thực hiện các nội dung của hai Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI và khóa XII, chống những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"; Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ đạo quyết liệt việc chống tham nhũng, coi đây là một biện pháp căn cốt trong xây dựng Ðảng. Ðặc biệt là vai trò của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Ðảng đã được thể hiện rõ trong thời gian vừa qua.

Vĩnh biệt đồng chí Hà Minh Quốc, người đồng chí, người anh kính mến, chúng tôi nguyện noi gương đồng chí, còn sống là còn tiếp tục đóng góp để Ðảng ta luôn vững mạnh, từ đó lãnh đạo xây dựng đất nước ta ngày càng giàu đẹp hơn, đời sống của nhân dân ngày càng sung túc hơn như ước nguyện phấn đấu cả đời của các thế hệ cán bộ cách mạng đi trước.

(theo nhandan.com.vn)