Xứng đáng với niềm tin cậy của Đảng và nhân dân

15/10/2020 | 08:31 AM

Xem với cỡ chữ

Nhân Kỷ niệm 72 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng 16/10/1948-16/10/2020, đồng chí Cao Văn Thống, Ủy viên UBKT Trung ương đã có bài viết về quá trình xây dựng và trưởng thành của Ngành Kiểm tra Đảng qua các thời kỳ; vai trò quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay; và kết quả nổi bật của công tác, kiểm tra giám sát trong nhiệm kỳ Đại hội XII. Trang Thông tin điện tử UBKT Trung ương trân trọng giới thiệu nội dung bài viết.

Các đồng chí Thành viên UBKT Trung ương khóa XII dâng hương và chụp ảnh lưu niệm tại Nhà bia Di tích lịch sử Ban Kiểm tra Trung ương tại xã Điềm Mặc, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng 16-10 (1948-2018).

Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ của công tác xây dựng Đảng và giữ gìn kỷ cương, kỷ luật trong Đảng, ngày 16-10-1948, tại Chiến khu Việt Bắc, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Quyết nghị thành lập Ban Kiểm tra Trung ương - Cơ quan kiểm tra chuyên trách đầu tiên của Đảng, do đồng chí Trần Đăng Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng làm Trưởng ban. Và sau này, Thường vụ Bộ Chính trị khoá VIII quyết định lấy ngày 16-10-1948 là Ngày truyền thống, là mốc son đầu tiên trong chặng đường xây dựng, phát triển của Ngành Kiểm tra Đảng.

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II (tháng 2-1951), Ban Chấp hành Trung ương quyết nghị hợp nhất Ban Kiểm tra Trung ương và Ban Thanh tra của Chính phủ. Đến Hội nghị Trung ương 10 khóa II (tháng 3-1957), căn cứ vào tình hình thực tế, Trung ương quyết định tách riêng Ban Kiểm tra Trung ương Đảng và Ban Thanh tra Chính phủ. Ngày 6-3-1956, Bộ Chính trị khoá II ban hành Nghị quyết về tăng cường lãnh đạo công tác kiểm tra và kiện toàn tổ chức ban kiểm tra các cấp. Từ đó, ban kiểm tra các khu uỷ, tỉnh uỷ, thành uỷ được thành lập. Đến cuối nhiệm kỳ Đại hội II, ban kiểm tra đã được thành lập từ Trung ương đến cấp khu và cấp tỉnh, thành phố. Đại hội Đảng lần thứ III (tháng 9-1960), quy định: “Ban Chấp hành Trung ương, các ban chấp hành khu tự trị, tỉnh, thành phố trực thuộc, huyện, quận, thị, thành phố và khu phố (thuộc thành phố trực thuộc) cử ra UBKT của cấp mình gồm một số uỷ viên trong ban chấp hành. Ngoài ra, có thể cử một số uỷ viên ngoài ban chấp hành”. Cũng từ đây, ban kiểm tra các cấp đổi tên thành UBKT và do cấp uỷ cùng cấp bầu ra. Sau khi đất nước thống nhất, Ban Kiểm tra Trung ương Cục miền Nam và Ban Kiểm tra Khu ủy Khu V hợp nhất vào UBKT Trung ương, hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V (tháng 3-1982), UBKT được thành lập thành hệ thống đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở.

Qua mỗi nhiệm kỳ, nhiệm vụ, quyền hạn của UBKT được Đại hội Đảng toàn quốc thảo luận, bổ sung và được chính thức ghi vào Điều lệ Đảng. Từ một số nhiệm vụ phục vụ cấp ủy kiểm tra thực hiện đường lối kháng chiến, kiến quốc; xem xét những việc bất thường xảy ra, đến kiểm tra những vụ việc đảng viên làm trái Điều lệ, vi phạm kỷ luật của Đảng; từ tăng cường kiểm tra việc chấp hành, thực hiện chỉ thị, nghị quyết đến kiểm tra đảng viên và tổ chức đảng cấp dưới khi có dấu hiệu vi phạm. Cùng với đó, UBKT các cấp thực hiện giải quyết đơn thư tố cáo, giải quyết khiếu nại kỷ luật của tổ chức đảng và đảng viên, xử lý và giúp cấp ủy tiến hành kiểm tra, xử lý kỷ luật trong Đảng... Đại hội toàn quốc lần thứ VIII, Điều lệ Đảng quy định tăng thẩm quyền thi hành kỷ luật đối với đảng viên cho UBKT từ cấp huyện ủy, quận ủy và tương đương trở lên; quy định cơ quan UBKT cấp trên cùng với việc hướng dẫn, đôn đốc, có thêm nhiệm vụ chỉ đạo UBKT cấp dưới thực hiện nhiệm vụ công tác kiểm tra. Đại hội toàn quốc lần thứ X của Đảng đã bổ sung chức năng, nhiệm vụ giám sát cho UBKT các cấp. Tại Hội nghị lần thứ năm khóa X, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ra Nghị quyết về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Đây là nhiệm vụ Đảng giao xuất phát từ thực tiễn khách quan của công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn mới, nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng; phòng ngừa, ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên. Tiếp đó, Bộ Chính trị đã ban hành Chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2020

Trải qua 72 năm, Ngành Kiểm tra của Đảng không ngừng phát triển và trưởng thành lớn mạnh cả về lực lượng, cơ cấu tổ chức bộ máy. Từ 3 thành viên chuyên trách và một số cán bộ giúp việc trong ngày đầu thành lập; đến nay, Ngành Kiểm tra Đảng đã có hơn 6 nghìn cán bộ chuyên trách và hơn 12 nghìn cán bộ kiểm tra kiêm chức; cùng với đó, chức  năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBKT ngày càng mở rộng, nâng cao, góp phần quan trọng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, mặc dù phải hoạt động trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn, bị địch truy quét, khủng bố gắt gao, nhưng Ban Kiểm tra Trung ương đã xử lý nhiều vụ việc quan trọng, phức tạp như: Vụ án tham ô, lãng phí ở Cục Quân nhu, Bộ Quốc phòng; vụ “Hoá chất miền Nam” giải oan cho nhà trí thức Việt kiều ở Pháp theo Bác Hồ về nước cuối năm 1946; vụ tình nghi gián điệp H122 ở Việt Bắc năm 1948 do thực dân Pháp dựng lên nhằm đánh vào nội bộ ta, giải oan cho hàng trăm cán bộ, chiến sĩ quân đội… Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở miền Bắc, Ban Kiểm tra Trung ương và ban kiểm tra các cấp trực thuộc đã tập trung kiểm tra các vụ việc vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, bè phái, mất đoàn kết, đầu hàng, đầu thú; kiểm tra tài chính đảng; giải quyết tố cáo; giải quyết khiếu nại kỷ luật đối với nhiều trường hợp bị xử lý trong cải cách ruộng đất, chỉnh đốn tổ chức trong cán bộ tập kết... Ban Kiểm tra Trung ương Cục miền Nam, Ban Kiểm tra Khu ủy Khu V và ban kiểm tra các cấp đã tiến hành thẩm tra, xem xét, đề nghị thi hành kỷ luật nhiều tổ chức đảng và đảng viên vi phạm, những trường hợp kẻ gian chui vào hàng ngũ của Đảng; giải quyết nhiều đơn tố cáo và khiếu nại kỷ luật đảng, minh oan cho một số trường hợp bị xử lý oan sai...

Bước vào đầu thời kỳ đổi mới, UBKT các cấp đã tập trung đấu tranh, làm rõ nhiều vụ việc tham nhũng, lạm dụng chức vụ quyền hạn, suy thoái đạo đức, lối sống; xem xét, kết luận và xử lý những cán bộ lãnh đạo có vi phạm trong vụ án buôn bán ma tuý ở Mường Tè (Lai Châu), vụ Lã Thị Kim Oanh và các vụ việc ở Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, Vinaline, Vinashin, PMU 18; các vụ việc vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ ở Thái Bình, Long An, Bình Thuận…

Dưới những tác động mặt trái của kinh tế thị trường, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan liêu tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận cán bộ, đảng viên diễn ra tương đối nghiêm trọng và phức tạp, làm suy giảm vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, đe dọa sự tồn vong của chế độ. Đảng ta đã ban hành Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”; Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chăn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những về hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ... Để thực hiện thắng lợi các nghị quyết nêu trên, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi và lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sát sao công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng. Vì thế, từ nhiệm kỳ Đại hội XI của Đảng đến nay, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không ngừng được củng cố và tăng cường; chất lượng, hiệu lực, hiệu quả  ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới. UBKT Trung ương đã chủ động, tích cực, dày công nghiên cứu, ban hành và tham mưu trình Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành nhiều văn bản về công tác kiểm tra, giám sát, bảo đảm khoa học, sát thực tế, hình thành được một hệ thống văn bản khá hoàn chỉnh về công tác kiểm tra, tạo cơ sở pháp lý cho các cấp uỷ và UBKT các cấp tiến hành công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng. Nhận thức của cấp ủy và người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, tổ chức nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội về vị trí, vai trò, mục đích, ý nghĩa và tác dụng của công tác kiểm tra, giám sát được nâng lên rõ rệt, từ đó, cấp ủy, tổ chức đảng, UBKT các cấp thực hiện nghiêm túc, toàn diện các nhiệm vụ theo quy định Điều lệ Đảng, với số lượng, chất lượng ngày càng nâng cao.

Các cuộc kiểm tra được thực hiện với tinh thần nghiêm túc, quyết liệt, khẩn trương; trong đó, có những vụ việc phức tạp, nghiêm trọng, kéo dài, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, gây bức xúc trong xã hội, đã được UBKT Trung ương tập trung kiểm tra, kết luận rõ và xử lý kỷ luật kịp thời với tinh thần nghiêm túc, triệt để từ trên xuống, không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ, như các vụ việc đã được xem xét, kết luận và xử lý vi phạm đối với tổ chức đảng và đảng viên tại: Bộ Nội vụ; Bộ Công thương; Bộ Thông tin và Truyền thông; Bộ Giao thông vận tải; Tổng cục Cảnh sát, Tổng cục Hậu cần (Bộ Công an); Quân chủng Hải quân; Đà Nẵng; Quảng Ninh; Thành phố Hồ Chí Minh; Khánh Hòa; Đồng Nai; Vĩnh Phúc; Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam; Tổng Công ty Thép Việt Nam; Tập đoàn Hóa chất; Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam; Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam... Qua kiểm tra, UBKT Trung ương đã kiến nghị thu hồi về cho Nhà nước hàng chục nghìn tỷ đồng; đồng thời, phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong lãnh đạo, quản lý, bất cập trong các cơ chế, chính sách để kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện.

Việc xem xét, thi hành kỷ luật và xử lý các vụ việc, được cấp ủy và UBKT các cấp thực hiện nghiêm, bảo đảm công minh, chính xác, kịp thời, đúng các quy định, “thấu tình, đạt lý”; vi phạm đến đâu xử lý đến đó, kể cả những đồng chí giữ cương vị cao của Đảng, Nhà nước, cả cán bộ, sĩ quan cao cấp trong lực lượng vũ trang, cán bộ đã nghỉ hưu, với tinh thần làm nghiêm từ trên xuống, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không có đặc quyền, không trên nhẹ, dưới nặng”, “không hạ cánh an toàn”. Công tác kiểm tra, giám sát đã chú trọng vào người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, tổ chức nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Nội dung kiểm tra, giám sát đổi mới theo hướng bao quát, toàn diện hơn, tập trung vào những địa bàn, lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh sai phạm, dư luận xã hội đặc biệt quan tâm, như: Các chương trình phát triển kinh tế - xã hội; quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý, khai thác tài nguyên, khoáng sản, tài chính ngân hàng, thực hiện cổ phần hóa; cải cách thủ tục hành chính, cải cách tư pháp; bảo đảm quốc phòng, an ninh; thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm; chú trọng kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với tổ chức, cá nhân; đặc biệt là ban cán sự đảng, đảng đoàn và người đứng đầu các tổ chức đảng, nhà nước; những “điểm nóng, điểm khó”, những mắt xích yếu nhất trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Đồng thời, thông qua thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, công tác kiểm tra, giám sát đã được nâng cao về cả lý luận và thực tiễn; chất lượng, hiệu lực, hiệu quả ngày càng cao. Biểu hiện cụ thể: Trong thực hiện nhiệm vụ giám sát chuyên đề, UBKT được tiến hành thẩm tra, xác minh khi cần thiết. Tiến hành kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm cách cấp đồng bộ từ trên xuống dưới, tránh được tình trạng né tránh, ngại va chạm. UBKT Trung ương đã tham mưu Ban Bí thư ban hành Quy định số 195-QĐ/TW ngày 18/6/2019 của Ban Bí thư về chỉ đạo của UBKT cấp trên đối với UBKT cấp dưới trong công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng đã tạo được sự đồng bộ, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ.

Công tác kiểm tra, giám sát đã phát huy được tính chủ động, không lệ thuộc vào các cơ quan chức năng điều tra, thanh tra, kiểm toán… mà theo hướng chủ động làm từng bước, kết luận rõ đến đâu xử lý đến đó; công tác kiểm tra đi trước mở đường cho công tác thanh tra, điều tra. Qua đó đã thể hiện được tính chủ động, bản lĩnh của UBKT các cấp.

Bên cạnh đó, UBKT Trung ương và UBKT các cấp coi trọng và làm tốt công tác tuyên truyền về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng. Các thông báo kết luận sau các kỳ họp của UBKT Trung ương và UBKT các cấp đã tạo được sự lan toả mạnh mẽ trong xã hội, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Việc kịp thời công khai kết quả kiểm tra, giám sát, xử lý kỷ luật, kết luận các phiên họp của UBKT, nhất là các phiên họp của UBKT Trung ương trên các phương tiện thông tin đại chúng đã tạo sự lan tỏa, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên, góp phần ngăn chặn, phòng ngừa vi phạm; nâng cao uy tín và vị thế của Ngành Kiểm tra Đảng.

Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong tình hình mới, UBKT Trung ương đã rất coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ kiểm tra các cấp; kiện toàn tổ chức bộ máy UBKT các cấp. Tổ chức bộ máy Ngành Kiểm tra Đảng ngày càng được hoàn thiện và chuyên môn nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị của cán bộ kiểm tra ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.

Có thể nói, từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng đến nay, công tác kiểm tra của Đảng đã dành được nhiều kết quả quan trọng, góp phần không nhỏ làm chuyển biến, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng; giúp cho môi trường xã hội thêm lành mạnh để phát triển kinh tế - xã hội; đấu tranh, ngăn chặn suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm; từng bước củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; vai trò, uy tín, vị thế của Ngành Kiểm tra, cán bộ kiểm tra trong Đảng và xã hội ngày càng được nâng cao. Có được kết quả nêu trên, bên cạnh sự quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi, lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự phối hợp công tác, tạo điều kiện của các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị, UBKT Trung ương và UBKT các cấp đã thể hiện bản lĩnh vững vàng, tinh thần chiến đấu cao, vượt qua nhiều khó khăn, quyết tâm hoàn thành tốt các nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng và nhiệm vụ do cấp ủy giao.

Phát huy truyền thống 72 năm Ngày truyền thống Ngành kiểm tra Đảng, đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra tiếp tục giữ vững bản lĩnh, có dũng khí đấu tranh; liêm, chính, chí công, vô tư đấu tranh với sai phạm, tiêu cực trong Đảng; phải không ngừng nâng cao trình độ, kiến thức, nhất là trong bối cảnh khoa học-công nghệ phát triển như hiện nay; nắm vững và thực hiện đúng các nguyên tắc, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; luôn phấn đấu, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, phương pháp, tác phong công tác, không kiêu ngạo, say sưa với thành tích, giữ gìn phẩm chất, đạo đức, tâm huyết, kiên quyết và trách nhiệm cao trong nghề nghiệp; phải thực sự gương mẫu trong cuộc sống và công tác để xứng đáng với niềm tin cậy của Đảng và nhân dân./.

Tiết mục văn nghệ của Cơ quan UBKT Trung ương tại Lễ Kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng 16-10 (1948-2018).

 

Cao Văn Thống

Ủy viên UBKT Trung ương