UBKT Trung ương đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả giám sát chuyên đề

22/09/2020 | 16:11 PM

Xem với cỡ chữ

Từ nhiệm kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, Ban Chấp hành Trung ương đã chỉ rõ: “Giao thêm chức năng giám sát cho cấp ủy đảng và ủy ban kiểm tra các cấp, coi kiểm tra, giám sát trước hết là nhiệm vụ của cấp ủy, gắn công tác kiểm tra với công tác giám sát, có giám sát mới phát hiện được các vấn đề mới, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm ngay từ lúc mới mạnh nha”1. Điều lệ Đảng do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng thông qua đã quy định rõ nhiệm vụ giám sát của ủy ban kiểm tra các cấp là: “Giám sát cấp ủy viên cùng cấp, cán bộ diện cấp ủy cùng cấp quản lý và tổ chức đảng cấp dưới về thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, nghị quyết của cấp ủy và đạo đức lối sống theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương”2.

Khi chức năng, nhiệm vụ giám sát được “luật hóa” trong Điều lệ Đảng, với chức năng, nhiệm vụ được giao, UBKT Trung ương đã ban hành và tham mưu giúp Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành các văn bản hướng dẫn nhiệm vụ giám sát cho cấp ủy, tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp thực hiện, từ đó nhiệm vụ giám sát được thực hiện tương đối nền nếp; chất lượng, hiệu quả ngày càng được nâng lên, nhất là qua giám sát chuyên đề đã giúp tổ chức đảng và đảng viên được giám sát tự đánh giá, thấy được ưu điểm để phát huy, thiếu sót, khuyết điểm để khắc phục sửa chữa; tổ chức đảng thấy được tồn tại, hạn chế trong quản lý, giáo dục đảng viên; chủ động phòng ngừa, ngăn chặn khuyết điểm, vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên. Nếu như nhiệm kỳ Đại hội X của Đảng, UBKT Trung ương mới chỉ giám sát 24 tổ chức đảng và 16 đảng viên, thì đến nhiệm kỳ Đại hội XI, UBKT Trung ương đã giám sát được 119 tổ chức đảng, 64 đảng viên (tăng 65% tổ chức đảng, 300% đảng viên); nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng giám sát được 116 tổ chức, 156 đảng viên (tăng 243% đảng viên).

Quá trình thực hiện nhiệm vụ giám sát, UBKT Trung ương luôn nghiên cứu, đổi mới nội dung, đối tượng, hình thức giám sát cho phù hợp với thực tế và yêu cầu, nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng đặt ra; vừa tổng kết thực tiễn, vừa nghiên cứu lý luận để cải tiến, nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giám sát. Nếu như trước đây, giám sát chuyên đề chủ yếu tập trung vào việc chấp hành các nghị quyết, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống; thực hiện quy định những điều cán bộ, đảng viên, công chức không được làm... Nội dung giám sát chung chung, không cụ thể, rõ ràng. Hình thức, phương pháp giám sát chủ yếu là yêu cầu đối tượng giám sát chuẩn bị báo cáo và cung cấp tài liệu liên quan đến nội dung giám sát để Đoàn giám sát nghiên cứu; không có thẩm tra, xác minh nên Đoàn giám sát cũng không thể phát hiện được những vấn đề mới, những khuyết điểm, vi phạm nếu đối tượng giám sát không trung thực nêu trong báo cáo. Vì thế mà các thông báo kết quả giám sát cũng chung chung, chủ yếu biểu dương, khen ngợi “đóng dấu chất lượng” cho đối tượng giám sát, không chỉ ra những hạn chế, khuyết điểm cụ thể để cá nhân, tổ chức đảng khắc phục, sửa chữa...

Nhận thấy những tồn tại, hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ giám sát, từ nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng, UBKT Trung ương đã xây dựng và ban hành Quyết định số 1197-QĐ/UBKTTW, ngày 14/6/2019, ban hành “Mẫu đề cương báo cáo phục vụ các đoàn kiểm tra, giám sát”, theo đó công tác giám sát tập trung vào 5 nội dung lớn là: “Việc thực hiện quy chế làm việc; công tác cán bộ; việc lãnh đạo và tổ chức thực hiện công tác quản lý, sử dụng đất đai; công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đầu tư công; công tác quản lý, sử dụng vốn tại các doanh nghiệp”. Đây là những vấn đề, lĩnh vực quan trọng, nổi cộm dễ phát sinh vi phạm trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tại các địa phương, cơ quan, đơn vị. Đồng thời chỉ đạo các Đoàn giám sát tiến hành thẩm tra, xác minh đối với những nội dung có vấn đề, chưa rõ ràng trong quá trình giám sát; gắn giám sát tổ chức đảng với trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan đơn vị. Từ sự chỉ đạo của UBKT Trung ương, việc xác định nội dung, đối tượng giám sát đã rõ ràng, cụ thể hơn, tập trung vào những vấn đề, lĩnh vực bức xúc, nổi cộm, được dư luận quan tâm; phương pháp giám sát được nâng lên tầm cao mới, vừa kết hợp nghiên cứu báo cáo, tài liệu do đối tượng giám sát cung cấp, với tiến hành thẩm tra, xác minh, nên chất lượng, hiệu quả của giám sát chuyên đề được nâng lên rõ rệt. Các thông báo kết quả giám sát đã chỉ rõ, và cụ thể các khuyết điểm, vi phạm để cấp ủy, tổ chức đảng lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện sửa chữa, khắc phục; nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm thì yêu cầu cấp ủy, UBKT cấp dưới tiến hành kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm. Đơn cử, qua giám sát đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy các tỉnh: Bà Rịa- Vũng Tàu, Nam Định, Hưng Yên, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Gia Lai, Tuyên Quang, Ban cán sự đảng UBND tỉnh Hà Giang... và một số đồng chí lãnh đạo Thường trực Tỉnh ủy, các Đoàn giám sát của UBKT Trung ương đã phát hiện và chỉ nhiều hạn chế, khuyết điểm, vi phạm trong việc xây dựng, ban hành và thực hiện quy chế làm việc; trong quản lý, sử dụng đất đai; công tác tổ chức cán bộ; quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước; thực hiện các dự án, đầu tư công... UBKT Trung ương đã chỉ đạo và yêu cầu UBKT Tỉnh ủy Hưng Yên tiến hành kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban Thường vụ Thành ủy thành phố Hưng Yên; UBKT Tỉnh ủy Nam Định kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban Thường vụ Huyện ủy Mỹ Lộc; UBKT Tỉnh ủy Quảng Ninh kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Đảng ủy Sở Y tế; UBKT Tỉnh ủy Gia Lai kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Công an tỉnh; UBKT Tỉnh ủy Hà Giang kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban Thường vụ Huyện ủy Bắc Quang...

Bên cạnh đó, UBKT Trung ương còn tăng cường giám sát việc thực hiện các kết luận sau thanh tra, kiểm tra để xem xét, đôn đốc việc khắc phục, sửa chữa những vi phạm, khuyết điểm đã được kết luận. Như: Giám sát Ban cán sự đảng UBND tỉnh Hà Tĩnh về thực hiện Thông báo số 203-TB/UBKTTW, ngày 10/3/2017; giám sát Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Phúc về thực hiện Thông báo số 340-TB/UBKTTW, ngày 15/11/2017 của UBKT Trung ương kết luận sau kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm. Hiện nay, UBKT Trung ương đang tiến hành giám sát Ban cán sự đảng và đồng chí Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông về thực hiện Thông báo luận số 452-TB/UBKTTW, ngày 08/6/2018 của UBKT Trung ương. Qua giám sát, UBKT Trung ương đã xem xét, đánh giá toàn diện việc khắc phục những hạn chế, khuyết điểm, vi phạm nêu trong Thông báo kết luận; đồng thời đề nghị các Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban cán sự đảng  tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo khắc phục những hạn chế, khuyết điểm, vi phạm trong công tác cán bộ; quản lý, sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng; sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh quy chế làm việc theo đúng các quy định của Đảng; ...

Có thể nói, trong nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng, công tác giám sát của UBKT Trung ương có sự đổi mới, chất lượng, hiệu quả, hiệu lực được nâng lên rõ rệt; giám sát chuyên đề ngày càng đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề, lĩnh vực nổi cộm, dễ phát sinh vi phạm; việc tiến hành thẩm tra, xác minh trong quá trình giám sát đã giúp cho Đoàn giám sát nắm vững và đánh giá đúng tình hình; kịp thời phát hiện những hạn chế, khuyết điểm để cảnh báo, chấn chỉnh và yêu cầu tiến hành kiểm tra, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm. Sự đổi mới trong thực hiện nhiệm vụ giám sát UBKT Trung ương có sức lan tỏa trong toàn Ngành, nhiều UBKT các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy đã áp dụng “Mẫu đề cương báo cáo phục vụ các đoàn kiểm tra, giám sát” của UBKT Trung ương để xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát phù hợp với nhiệm vụ chính trị và tình hình thực tế của địa phương, đơn vị, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của toàn Ngành.     

---------------------------

(1) Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI

(2) Điểm 3, Điều 32 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X

Lê Ba - Đức Thiện