Thực hiện nhiệm vụ kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm - Nhận thức và Trách nhiệm

17/01/2020 | 07:48 AM

Xem với cỡ chữ

Trong thời gian qua, kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng và cơ bản được cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy và ủy ban kiểm tra (UBKT) các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Kết quả thu được qua kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đã góp phần quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, giữ nghiêm kỷ luật Đảng, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của từng địa phương, cơ quan, đơn vị; nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của tổ chức đảng và đảng viên trong chấp hành quy định của Đảng, tuân thủ pháp luật; giữ gìn kỷ cương phép nước.

Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng đến nay, nhiệm vụ này được UBKT Trung ương hết sức quan tâm, chú trọng, đã triển khai tổ chức thực hiện mạnh mẽ, quyết liệt, bài bản, hiệu quả, thu được nhiều kết quả có ý nghĩa quan trọng. Qua kiểm tra đã xem xét, xử lý và đề nghị xử lý kỷ luật nhiều tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, trong đó có cả một số Ban Thường vụ cấp ủy tỉnh, đảng viên là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng, cán bộ cao cấp trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, tướng lĩnh trong lực lượng vũ trang...; góp phần quan trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực, với phương châm không có vùng cấm, không có ngoại lệ, xử một người để cứu muôn người như quan điểm chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, được dư luận quan tâm, cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, ủng hộ.

Tuy nhiên, nhìn nhận, đánh giá tổng thể thì có thể nói công tác kiểm tra, giám sát nói chung, kết quả thực hiện nhiệm vụ kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm nói riêng vẫn chưa đáp ứng được với yêu cầu nhiệm vụ chính trị của công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, phục vụ thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn hiện nay. Còn không ít cấp ủy, UBKT chưa quan tâm đúng mức, chưa nhận thức đầy đủ mục đích, ý nghĩa, vị trí, vai trò của công tác kiểm tra giám sát, nhiệm vụ kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm; kết quả kiểm tra chưa phản ánh đúng với thực tế vi phạm; chưa xác định rõ trách nhiệm của mình, dẫn đến chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát thấp, không giải quyết được những vấn đề phức tạp, nổi cộm, bức xúc mà cán bộ, đảng viên và người dân trên địa bàn quan tâm…

Thực tế còn không ít UBKT các cấp, nhất là cấp cơ sở không phát hiện, kiểm tra được tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm; không kiểm tra được tổ chức đảng cấp dưới trực tiếp, cấp ủy viên và đảng viên là cán bộ diện cấp ủy cùng cấp quản lý (có nơi nhiệm vụ của UBKT nhưng lại tham mưu cho cấp ủy thực hiện, một số nơi chỉ kiểm tra cách cấp…); không chú trọng, tập trung kiểm tra để giải quyết những vấn đề phức tạp, những lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm như: Quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản, tài sản công, đầu tư xây dựng, quản lý đô thị, công tác cán bộ...; quyết định kiểm tra nhưng không xác định đúng, rõ đối tượng, nội dung kiểm tra; kết quả kiểm tra không làm rõ được nội dung, tính chất, mức độ vi phạm; còn có biểu hiện ngại va chạm, nể nang, né tránh, “dĩ hòa vi quý”; kết luận có vi phạm đến mức phải thi hành kỷ luật nhưng khi thực hiện quy trình xem xét kỷ luật thì lại chỉ cho kiểm điểm rút kinh nghiệm không kỷ luật hoặc hình thức kỷ luật được áp dụng không đúng, không tương xứng với lỗi phạm; và cũng còn không ít cuộc kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm nhưng kết luận không có vi phạm hay kết luận không rõ, thiếu tính khả thi, khó xử lý, khắc phục…

Những hạn chế, tồn tại, khuyết điểm trên có nhiều nguyên nhân, nhưng có thể nói do một số nguyên nhân chủ quan chủ yếu sau:

- Do nhận thức cũng như ý thức trách nhiệm của một số cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy còn hạn chế, còn buông lỏng, thiếu lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác kiểm tra giám sát, chưa quan tâm đúng mức, chưa coi trọng, xác định đúng vị trí, vai trò của công tác kiểm tra giám sát, của nhiệm vụ kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm trong công tác xây dựng Đảng, trong thực hiện chủ trương, nghị quyết của Đảng, nghị quyết của cấp ủy cấp mình, trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị.

- Công tác tổng hợp đánh giá, dự báo tình hình, nghiên cứu, xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra của một số cấp ủy, UBKT các cấp còn đơn giản, chung chung, không sát tình hình, không có định hướng rõ nội dung, chủ thể, đối tượng kiểm tra, nhất là kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm.

- Nhiệm vụ giám sát, nhất là giám sát thường xuyên, nắm tình hình địa bàn của UBKT, của cán bộ kiểm tra các cấp nói chung còn yếu. Cán bộ kiểm tra được phân công theo dõi địa bàn nhưng không sâu sát cơ sở, thiếu năng lực, kinh nghiệm trong thu thập, nắm bắt, tổng hợp thông tin, phát hiện dấu hiệu vi phạm (hiện thông tin chủ yếu từ báo chí, đơn thư phản ánh, tố cáo, từ các kết luận của thanh tra, kiểm toán...).

- Bản lĩnh, tính chiến đấu, năng lực, trình độ chuyên môn (cả về nghiệp vụ công tác kiểm tra cũng như chuyên môn về các lĩnh vực, nội dung kiểm tra như quản lý đất đai, đầu tư xây dựng, tài chính, văn hóa…) của không ít cán bộ kiểm tra còn hạn chế, nhiều cán bộ kiểm tra đã không “đúng vai, thuộc bài” trong thực thi nhiệm vụ. Thực tế việc chọn cán bộ tham gia các đoàn kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, nhất là những cuộc kiểm tra có đối tượng, nội dung khó, phức tạp, yêu cầu phải thẩm tra xác minh kỹ, chuyên sâu đang là một vấn đề khó khăn đối với nhiều cấp ủy, UBKT các cấp.

Những hạn chế, tồn tại, khuyết điểm và nguyên nhân nói trên không phải bây giờ chúng ta mới đề cập đến, mà đã được nêu nhiều trong các báo cáo tổng kết, sơ kết của Ngành Kiểm tra, của UBKT Trung ương; trong các đề tài nghiên cứu khoa học, các hội nghị, hội thảo khoa học về công tác kiểm tra, giám sát; trong các bài giảng tại các lớp bồi dưỡng, tập huấn; trong kết luận các cuộc kiểm tra thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng đối với cấp ủy và UBKT cấp dưới; trong giao ban khu vực hay trong làm việc, trao đổi nghiệp vụ của UBKT, cơ quan UBKT các cấp…

Và bên cạnh đó, giải pháp cũng đã được đề ra nhiều, tương đối đầy đủ trên các mặt, như về nhận thức của cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng; về chương trình, kế hoạch kiểm tra và giám sát thường xuyên; phát hiện dấu hiệu vi phạm; chất lượng thẩm tra, xác minh; công tác phối hợp; công tác tổ chức cán bộ; cơ chế chính sách, công tác đào tạo, bồi dưỡng… Nhưng thực tế việc triển khai tổ chức thực hiện các giải pháp khắc phục các tồn tại, khuyết điểm cũng còn rất hạn chế, chuyển biến chậm, còn tình trạng “nói nhiều, viết nhiều, làm ít, hiệu quả thấp”.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ trọng tâm kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với tổ chức đảng và đảng viên của cấp ủy và UBKT các cấp, góp phần thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, phòng chống tham nhũng, xem xét, xử lý nghiêm minh, chính xác, kịp thời các sai phạm của tổ chức, cá nhân, thiết nghĩ cấp ủy, UBKT, cán bộ kiểm tra các cấp cần tập trung triển khai tổ chức thực hiện các giải pháp đã đề ra một cách đồng bộ, hiệu quả, thiết thực, có kết quả “sản phẩm” cụ thể. Trong phạm vi bài viết này, xin đề xuất, trao đổi thêm về một số nội dung sau:

Một là, về nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy: Phải quán triệt cho cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy các cấp về vai trò, vị trí của công tác kiểm tra, giám sát “kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng; không kiểm tra là không lãnh đạo…”, thông qua việc: Xây dựng, ban hành hay tham mưu cấp thẩm quyền ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, yêu cầu đối với cấp ủy các cấp; mở các lớp bồi dưỡng, tập huấn về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng cho cấp ủy viên, người đứng đầu cấp ủy; tăng cường, đổi mới nội dung, phương pháp kiểm tra, kết luận, chỉ đạo trong kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng đối với cấp ủy và UBKT cấp dưới; quy định rõ về xử lý trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy nếu không chỉ đạo, tổ chức thực hiện kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, để địa phương, cơ quan, đơn vị xảy ra nhiều vấn đề phức tạp, nổi cộm, bức xúc chậm được giải quyết, để nhiều tổ chức đảng, đảng viên có sai phạm, khuyết điểm.

Hai là, UBKT và cơ quan UBKT các cấp phải luôn có nhận thức đúng, đầy đủ về vị trí, ý nghĩa của kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, nhiệm vụ trọng tâm trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Cần chủ động đề xuất, tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo, sự ủng hộ, tạo thuận lợi của cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy, đồng thời cần chủ động thực hiện nhiệm vụ theo chức năng, thẩm quyền của UBKT được quy định tại Điều lệ Đảng. Tập trung chỉ đạo thực hiện kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm, nhất là kiểm tra đối với cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc, cấp ủy viên và cán bộ diện cấp ủy cấp mình quản lý.

 Ba là, UBKT phải xác định trách nhiệm của mình đối với việc tổ chức thực hiện và kết quả kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm của cấp ủy, UBKT cấp dưới, nhất là cấp dưới trực tiếp. Từ việc nắm chắc tình hình, thẩm định, có ý kiến về chương trình kế hoạch kiểm tra của cấp dưới, có định hướng về nội dung, đối tượng kiểm tra, đến việc chỉ đạo UBKT cấp dưới thực hiện các cuộc kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm với nội dung, đối tượng được chỉ ra cụ thể; hay việc trực tiếp thực hiện các cuộc kiểm tra đối với tổ chức đảng, đảng viên thuộc thẩm quyền của cấp ủy và UBKT cấp dưới (kiểm tra cách cấp)... Qua đó có cảnh báo, nhắc nhở, chỉ đạo, hướng dẫn cấp dưới quan tâm, chú trọng hơn đến công tác kiểm tra, giám sát, đến thực hiện nhiệm vụ kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, đồng thời xác định rõ trách nhiệm cấp ủy, UBKT cấp dưới nếu không thực hiện được nhiệm vụ quan trọng này.

Bốn là, một nội dung hết sức quan trọng, có tính quyết định đến chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ kiểm tra khi dấu hiệu vi phạm, xử lý nghiêm minh, chính xác, kịp thời tổ chức đảng và đảng viên có sai phạm, khuyết điểm, đó là phải có cán bộ kiểm tra giỏi, những người có bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu cao, kinh nghiệm, phương pháp làm việc tốt, tận tâm, chuyên nghiệp và trách nhiệm cao với công việc. Vì vậy, phải tập trung đầu tư, xây dựng được đội ngũ cán bộ kiểm tra có kiến thức, hiểu biết về pháp luật, về quản lý nhà nước, hiểu biết về kinh tế, văn hóa xã hội…, có chuyên môn nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng, công tác kiểm tra giám sát; sâu sát địa bàn, có khả năng nắm bắt thông tin, phân tích, tổng hợp tình hình, lựa chọn, đề xuất nội dung, đối tượng kiểm tra; có kiến thức chuyên môn sâu ít nhất về một lĩnh vực nhất định (đầu tư, xây dựng, tài chính, đất đai, môi trường, văn hóa…); có năng lực, kinh nghiệm trong thực thi nhiệm vụ, thẩm tra, xác minh, xây dựng báo cáo…

Trong thời gian tới, vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên có thể sẽ ngày một nhiều hơn, số lượng vụ việc, số tập thể, cá nhân vi phạm ngày càng tăng, đối tượng, nội dung vi phạm tinh vi, phức tạp hơn, nhiều vấn đề, nội dung mới phát sinh… Công tác kiểm tra, giám sát nói chung, nhiệm vụ kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm nói riêng sẽ ngày càng nặng nề và sẽ gặp không ít khó khăn, thách thức. Điều đó đòi hỏi cấp ủy, UBKT các cấp và đội ngũ cán bộ kiểm tra phải nỗ lực cố gắng nhiều hơn nữa, phát huy những kết quả đạt được, tập trung khắc phục hạn chế, khuyết điểm, đề ra nhiều giải pháp khả thi, đưa công tác kiểm tra của Đảng ngày càng thu được nhiều kết quả, có đóng góp thiết thực, hiệu quả trong công tác xây dựng Đảng, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đất nước, của mỗi địa phương, đơn vị./.

Hoàng Văn Trà

Phó Chủ nhiệm UBKT Trung ương