Phòng, chống tham nhũng không còn “đánh trận giả” mà là cuộc chiến chống “giặc nội xâm” thật sự

05/07/2018 | 13:48 PM

Xem với cỡ chữ

Cách đây 4 năm rưỡi, người viết bài này đã viết bài đăng trên một tờ tạp chí của một Ban Đảng ở Trung ương về những câu nói ấn tượng về công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) ở nước ta mấy năm trước đó. Có nhiều ý kiến đánh giá khác nhau, nhưng nhìn chung, các ý kiến đó thường nặng về một “nốt trầm”. Xin trích ra đây một số ví dụ.

Tại Hội nghị ngày 7-9-2010, của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng nhằm tôn vinh, biểu dương những tập thể, cá nhân điển hình trong công tác này; cụ Lê Đạo, 84 tuổi, nguyên là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lâm Đồng, nguyên Bí thư Huyện ủy Đức Trọng, một cá nhân điển hình đã từng cùng 2 cán bộ hưu trí phát hiện, đấu tranh với cán bộ huyện này tham nhũng, cố ý làm trái. Qua đó đã thu lại lô đất 6000 m2 và 30 tỷ đồng cho công quỹ. Cụ Đạo tâm sự: “Tôi đấu tranh 10 năm, từ lúc tóc còn xanh, nay tóc đã bạc trắng nhưng chẳng xử lý được quan tham nào. Tôi nghiệm ra, đây là cuộc đấu tranh không cân sức. Khi bước vào cuộc đấu tranh, họ đe dọa, trả thù cả đời con cháu, đến nỗi một đại tá quân đội “đi” được nửa đường phải “rút lui”. Vì sao vậy? Vì những quan tham thường có “ô dù” bao che. Nếu công tác PCTN cứ không cân sức, để có nhiều lực cản, bao che, né tránh, đe dọa, mua chuộc, không ai dám nói - đây là điều đáng sợ nhất”.

Ngày 28-10-2010, trong buổi góp ý kiến Dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Trừng (TP. Hồ Chí Minh) ví von: “Nước nào cũng có tham nhũng, mức độ ít hoặc nhiều. Nhưng tại Việt Nam hiện nay, công tác PCTN như dòng văn học hiện thực phê phán cuối thế kỷ XIX, thấy hiện trạng, có phê phán nhưng lại không có giải pháp để tháo gỡ”. 

Cũng trong phiên họp nói trên, Đại biểu Quốc hội Ngô Minh Hồng (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng: “Năm nào chúng ta cũng kiểm điểm, phân loại đảng viên, nhưng công tác PCTN lại chưa hiệu quả. Thật ra trong một đơn vị không ai dám phê bình thủ trưởng đâu, cùng lắm là phê bình thủ trưởng “không biết giữ sức khỏe”. Do đó, người thủ trưởng phải có tâm để tự phê bình”.

Ngày 7-5-2011, trong buổi tiếp xúc cử tri tại Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thổ lộ: "Trước đây chỉ một con sâu làm rầu nồi canh, nay thì nhiều con sâu lắm. Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy. Mai kia người ta nói một bầy sâu, tất cả là sâu hết thì đâu có được. Một con sâu đã nguy hiểm rồi, một bầy sâu là “chết” cái đất nước này".

Ngày 9-11-2012, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai Dương Trung Quốc, khi đóng góp ý kiến vào Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng, đã ví von rằng: Chống tham nhũng như đánh trận giả. Ở đó, súng đã nổ, nhưng không giết được kẻ thù, vì không có đầu đạn. Quan trọng hơn, “quân xanh”, “quân đỏ” trên chiến trường, đều là "quân ta cả”.

Ngày 22-7-2013, trả lời phỏng vấn báo chí, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp Quốc hội Đỗ Văn Đương nói: “Trong công tác PCTN hiện nay, nhiều người chỉ đạo nhưng người trực tiếp làm thì thiếu. Giống như trong phim Tây Du Ký, Phật Tổ Như Lai có rồi, Đường Tăng có rồi, giờ cần phải có Tôn Ngộ Không thì mới bắt được yêu quái trong động”.

Ngày 29-10-2013, tại Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIII, thảo luận về công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm, đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh Đỗ Văn Đương so sánh “Chống tham nhũng phải tập trung vào chiến dịch bắt “hổ” chứ hiện nay chỉ toàn bắt “ruồi”. Nếu không thay đổi phương thức đánh, cách đánh mà cứ dàn trải lực ượng như thế thì không ăn thua”...

Ngoài rất nhiều ý kiến được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, dư luận chung của quần chúng, nhân dân thời gian đó cũng tỏ ra thiếu lạc quan, tin tưởng vào cuộc chiến chống “giặc nội xâm” này. Ngay như người đứng đầu Đảng ta lúc đó cũng rầu lòng mà thổ lộ trong buổi tiếp xúc cử tri quận Tây Hồ, Hà Nội, ngày 6-12-2013, rằng: “Các vụ án lớn phát hiện chậm, kéo dài, lúc đầu to bằng voi rồi xử bé như chuột”... “Hàng ngày nhìn thấy người dân đi khiếu kiện mà buồn và đau lòng. Người đi khiếu kiện cũng đâu thích thú gì, cơ quan nhà nước làm không đúng dân mới phải đi kiện". "Bản thân tôi sáng ra khỏi nhà có bà con chờ, chiều về nhà cũng có bà con chờ, ra đường là có bà con đón"... “Còn quyền lực là còn tham nhũng".

Tuy nhiên, đứng trước sự sống còn của Đảng, của chế độ, trước sự bức xúc của quần chúng, nhân dân, đã đến lúc công tác PCTN phải chuyển sang một giai đoạn mới, trước hết là sự thay đổi về tổ chức, bộ máy, cơ chế hoạt động, nhất là người đứng đầu tổ chức này. Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XIII đã điều chỉnh một nội dung quan trọng, đó là lập Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN thuộc Bộ Chính trị do Tổng Bí thư đứng đầu. Tổ chức, hoạt động của Ban sẽ được quy định trong Văn kiện của Đảng, bảo đảm nguyên tắc Đảng không làm thay chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan trong bộ máy nhà nước. Sáng 4-2-2013, Ban chỉ đạo Trung ương về PCTN đã họp phiên thứ nhất do Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì. Phát biểu ý kiến tại Phiên họp, Tổng Bí thư đã cảnh báo:Bản thân mỗi đồng chí và vợ, con phải giữ gìn sự trong sạch, rồi mới chống tham nhũng được, nếu không nói chẳng ai nghe, tay đã nhúng chàm thì không thể làm gì khác được”. Việc thay đổi mô hình Ban Chỉ đạo cùng với việc tái lập Ban Nội chính Trung ương được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá mới trong kiếm soát "quốc nạn". Ngày 6-12-2013, khi tiếp xúc cử tri Quận Tây Hồ, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cam kết: “Sắp tới sẽ xử nhiều vụ lớn, bà con hãy chờ xem!”.

Trước đó, ngày 2-12-2013, đồng chí Nguyễn Bá Thanh, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, đại biểu Quốc hội TP. Đà Nẵng, tiếp xúc với cử tri Quận Hải Châu cũng đã khẳng định: “Ngay trung tuần tháng 12 này, các cơ quan tố tụng sẽ đưa ra xét xử các vụ “đại án” tham nhũng gây nhức nhối xã hội: vụ Dương Chí Dũng cùng đồng bọn và vụ Nguyễn Đức Kiên (tức bầu Kiên). Hai vụ “đại án” tham nhũng này được đưa ra xét xử công khai, sẽ là “cú đấm” mở màn cho cuộc chiến chống tham nhũng đầy cam go và thách thức”.

Một thời gian sau đó, cùng với vụ Vinalines, việc đưa một số vụ án tham nhũng lớn ra xét xử một cách công khai, nghiêm minh, đúng người, đúng tội (vụ án tại Công ty Cho thuê tài chính II, vụ án tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Việt Nan (Vifon) đã phần nào lấy lại được niềm tin của quần chúng nhân dân.  Tuy nhiên, công tác PCTN trở thành bước ngoặt, trở thành một phong trào không thể cưỡng lại được bắt đầu từ một mẩu tin trên báo. Ngày 3-6-2016 là một ngày bình thường nhưng lại trở thành bước ngoặt trong cuộc chiến chống tham nhũng đang trở nên cao trào ở Việt Nam hiện nay. Hôm đó, trên tờ Thanh Niên xuất hiện một mẩu tin nhỏ đề cập đến chiếc xe cá nhân Lexus được gắn biển số xanh do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang lúc đó, Trịnh Xuân Thanh, sử dụng. Trịnh Xuân Thanh, một doanh nhân từng gây nhiều thua lỗ khi làm Chủ tịch tại Tổng Công ty cổ phần Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC), con đường chính trị lại phất lên như “diều gặp gió” khi vừa trở thành đại biểu Quốc hội sau khi rời khỏi Bộ Công Thương để thăng tiến ở Hậu Giang. Mẩu tin đó có vẻ “chìm” trong nhiều luồng dư luận đang đổ dồn vào một nhân vật khác từng là xếp cũ của Trịnh Xuân Thanh tại PVN, ông Đinh La Thăng, người đang gây những “cơn sốt” trên truyền thông trên cương vị Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh sau khi vào Bộ Chính trị nửa năm trước. Tuy vậy, mẩu tin đó không thể vượt ra khỏi tầm chú ý của người đứng đầu Đảng ta. Chưa đến một tuần, ngày 9-6-2016, Văn phòng Trung ương Đảng ban hành công văn thông báo ý kiến của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu UBKT Trung ương và một số cơ quan Trung ương khác vào cuộc trong việc Phó Chủ tịch Hậu Giang sử dụng xe Lexus. Với văn bản đó, ít người hình dung được, sẽ mở đầu cho công cuộc chống tham nhũng đầy quyết tâm, chưa từng có tiền lệ trong nỗ lực làm trong sạch bộ máy và củng cố lòng tin của người dân, vốn đã có phần phai nhạt. Chỉ một tháng sau đó, ngày 11-7-2016, UBKT Trung ương đã công bố công khai kết luận vụ Trịnh Xuân Thanh có khuyết điểm, vi phạm, mở đầu một trang mới trong công cuộc chống “giặc nội xâm” ở nước ta. Cũng từ thời điểm nói trên, cái tên UBKT Trung ương trở nên “hot” trên mạng xã hội, được cán bộ, công chức, đảng viên, quần chúng, nhân dân theo dõi, cổ vũ, ủng hộ, nhất là sau mỗi lần Thông báo về một kỳ họp của Ủy ban. Rốt cuộc “rút dây động rừng”, “cháy nhà ra mặt chuột” chỉ tròn hai năm sau một mẩu tin trên báo chí, một loạt vụ án kinh tế lớn đã được đưa ra xét xử, kết quả gây nức lòng dân. Trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về PCTN, lần đầu tiên kể từ khi tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta khẳng định: “Công tác phòng, chống tham nhũng được chỉ đạo thực hiện ráo riết, quyết liệt, đạt nhiều kết quả tích cực, rõ rệt, để lại dấu ấn tốt, được nhân dân rất hoan nghênh, đồng tình, ủng hộ; các tổ chức quốc tế ghi nhận, đánh giá tích cực. Tham nhũng đang từng bước được kiềm chế và có chiều hướng thuyên giảm, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước”. Góp phần rất quan trọng vào kết quả đó, có sự đóng góp nổi bật của UBKT Trung ương, “đã kiểm tra làm rõ nhiều sai phạm đặc biệt nghiêm trọng, quyết định kỷ luật và đề nghị Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thi hành kỷ luật đối với nhiều cán bộ cao cấp và tổ chức đảng vi phạm, trong đó có cả đồng chí là Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị; kỷ luật cả cán bộ đương chức và đã nghỉ hưu, cả trong lực lượng vũ trang; làm nghiêm từ trên xuống dưới,... Đây là bước đột phá trong công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và bộ máy Nhà nước, được đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao”. Có thể nói, đánh giá này là phần thưởng cao quý nhất mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta dành cho Ngành Kiểm tra nhân dịp Kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng 16-10 và các thế hệ cán bộ của Ngành, những người đã hy sinh, phấn đấu một cách thầm lặng trên mặt trận này.

Cho đến nay, những nhận xét đưa ra ở đầu bài báo này hay hỏi bất cứ cán bộ, đảng viên hay người dân nào về công tác PCTN chắc chắn sẽ được trả lời rằng: “quan tham đã và sẽ hết có “ô dù” bao che, không có vùng cấm”, “công tác PCTN như không còn là dòng văn học hiện thực phê phán cuối thế kỷ XIX mà là dòng văn học lãng mạn cách mạng”, chiến dịch PCTN hiện nay bắt cả “hổ” lẫn “ruồi”, đã có “Tôn Ngộ Không vào động bắt yêu quái cho vào cái lò đang cháy rừng rực”, chúng ta sẽ không còn “xấu hổ” khi nói về cuộc đấu tranh PCTN và cuộc chiến chống tham nhũng không còn là “đánh trận giả” nữa mà đã trở thành cuộc chiến chống “giặc nội xâm” thật sự./. 

Vũ Lân