Phối hợp chặt chẽ giữa UBKT Đảng với Cơ quan Thanh tra Nhà nước trong kiểm tra, giám sát

01/09/2020 | 14:13 PM

Xem với cỡ chữ

Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của các cấp ủy đảng, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) các cấp từ Trung ương đến cấp huyện và tương đương ở các địa phương đã chủ động phối hợp với các tổ chức đảng, cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp tham mưu, giúp Ban Bí thư, ban thường vụ cấp ủy xây dựng, ban hành quy chế phối hợp thực hiện công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng và triển khai thực hiện nghiêm túc, tạo bước chuyển biến tích cực và đạt được những kết quả quan trọng, góp phần đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng, hiệu quả các cuộc kiểm tra, giám sát, phát hiện dấu hiệu vi phạm (DHVP) của tổ chức đảng, đảng viên cũng như việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và thi hành kỷ luật trong Đảng. UBKT và tổ chức đảng, cơ quan thanh tra nhà nước đã thống nhất thực hiện toàn diện, đúng phạm vi, nguyên tắc, trách nhiệm, nội dung, phương pháp được nêu trong quy chế phối hợp, phù hợp với tình hình thực tế và chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, từng bước khắc phục được sự chồng chéo trong công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; hỗ trợ, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của mỗi tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị; giúp Bộ Chính trị, Ban Bí thư, ban thường vụ cấp ủy các cấp kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật trong Đảng.

Trong thực hiện nhiệm vụ của UBKT Trung ương từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng đến nay, nhiều cuộc kiểm tra, giám sát đạt chất lượng, hiệu quả do thực hiện tốt Quyết định số 150-QĐ/TW, ngày 09/11/2012 của Ban Bí thư ban hành Quy chế phối hợp giữa UBKT Trung ương với Ban cán sự đảng Thanh tra Chính phủ (TTCP) trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng. UBKT Trung ương thường xuyên đề nghị Ban cán sự đảng TTCP chỉ đạo TTCP và đơn vị liên quan cung cấp hồ sơ, tài liệu, kết luận thanh tra có liên quan đến nội dung kiểm tra, giám sát. Ngược lại, sau thanh tra phát hiện vi phạm liên quan trách nhiệm của cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, Ban cán sự đảng TTCP đã chỉ đạo TTCP chuyển kết luận thanh tra, thông tin về cán bộ có vi phạm, khuyết điểm và các tài liệu liên quan đến UBKT Trung ương. Kết luận, tài liệu thanh tra đã được sử dụng như là một trong những căn cứ giúp UBKT Trung ương xem xét, quyết định kiểm tra, giám sát, mở rộng thẩm tra, xác minh, xem xét trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, xử lý tổ chức đảng, đảng viên vi phạm. Sự phối hợp chặt chẽ trong thời gian qua đã góp phần giúp UBKT Trung ương hoàn thành khối lượng lớn công việc, đạt chất lượng, hiệu quả, đóng góp quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, từng bước ngăn chặn, đẩy lùi tệ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Có thể thấy qua một số vụ việc(1),(2) điển hình:

Qua giải quyết đơn tố cáo, UBKT Trung ương đề nghị Ban cán sự đảng Chính phủ chỉ đạo thanh tra toàn diện việc cổ phần hóa cảng Quy Nhơn. Sau đó, từ kết luận thanh tra và qua công tác nắm tình hình, UBKT Trung ương quyết định kiểm tra khi có DHVP đối với Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải nhiệm kỳ 2011-2016 và 2016-2021. Qua kiểm tra, phát hiện vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm trong thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại một số doanh nghiệp thuộc Bộ Giao thông vận tải.

Từ kết luận thanh tra toàn diện dự án Tổng công ty Viễn thông Mobifone mua 95% cổ phần của Công ty cổ phần nghe nhìn Toàn Cầu (AVG), UBKT Trung ương quyết định kiểm tra khi có DHVP đối với Ban cán sự đảng Bộ Thông tin và Truyền thông nhiệm kỳ 2011-2016 và 2016-2021 trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện dự án Tổng công ty Viễn thông Mobifone mua 95% cổ phần của AVG. Qua kiểm tra, phát hiện nhiều vi phạm, khuyết điểm trong việc thực hiện nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc, trong lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, để Bộ Thông tin và Truyền thông và Tổng công ty Viễn thông Mobifone vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật trong thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện dự án, làm thất thoát lớn tài sản của Nhà nước.

Từ kết luận thanh tra công tác quản lý nhà nước và thực hiện pháp luật trong quy hoạch, quản lý xây dựng, đất đai tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Thành phố Hồ Chí Minh; UBKT Trung ương đã quyết định kiểm tra khi có DHVP đối với Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2010-2015. Qua kiểm tra, phát hiện nhiều vi phạm, khuyết điểm trong thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc, trong lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện dự án đầu tư Khu đô thị mới Thủ Thiêm, gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm thiệt hại lớn tiền và tài sản của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của một bộ phận nhân dân Thành phố, gây bức xúc trong xã hội.

Qua các vụ việc trên, UBKT Trung ương đã xem xét, thi hành kỷ luật theo thẩm quyền hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền thi hành kỷ luật đối với nhiều tập thể, cá nhân ở Bộ Giao thông vận tải, Bộ Thông tin và Truyền thông, Thành phố Hồ Chí Minh, Văn phòng Chính phủ, bộ, ngành có trách nhiệm liên quan.

Ngoài các vụ việc điển hình nêu trên, UBKT Trung ương cũng đề nghị Ban cán sự đảng TTCP chỉ đạo TTCP cung cấp hồ sơ, tài liệu có liên quan qua các cuộc thanh tra tại một số đơn vị, dự án của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam và một số địa phương như Đà Nẵng, Khánh Hòa... Thực hiện quy chế phối hợp với ban cán sự đảng các bộ, ngành, UBKT Trung ương cũng đề nghị các ban cán sự đảng chỉ đạo đơn vị liên quan cung cấp báo cáo, kết luận các cuộc thanh tra chuyên ngành (về việc chấp hành pháp luật đất đai, quản lý ngân sách, dự án đầu tư xây dựng công trình...) liên quan đến nội dung nhiều cuộc kiểm tra, giám sát đã tiến hành.

Ở nhiều địa phương(3), UBKT đảng và cơ quan thanh tra nhà nước đã chủ động ban hành và thực hiện tốt quy chế phối hợp trên các nội dung: Phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan tham mưu xây dựng và thực hiện chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát hằng năm của ban thường vụ cấp ủy; xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát hằng năm của mỗi cơ quan sát thực tế, có trọng tâm, trọng điểm hoặc thông báo cho nhau về kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát hằng năm đã được phê duyệt và đột xuất (nếu có) của mỗi cơ quan; thông báo, trao đổi thông tin về công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, giải quyết tố cáo, khiếu nại có liên quan đến cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý; trao đổi kết quả thanh tra, nhất là những cuộc thanh tra kết luận có vi phạm trong quản lý, điều hành ngân sách nhà nước, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý và sử dụng đất đai..., giúp UBKT nghiên cứu, sử dụng để tiến hành kiểm tra và xem xét, kết luận, xử lý tổ chức đảng, đảng viên vi phạm là cán bộ thuộc diện cấp ủy quản lý; cử cán bộ có chuyên môn tham gia các đoàn kiểm tra, giám sát của ban thường vụ cấp ủy và các đoàn thanh tra, kiểm tra, giám sát, giải quyết tố cáo, khiếu nại theo chức năng, nhiệm vụ (khi có yêu cầu); thống nhất phương án xử lý một số vụ việc do cơ quan thanh tra chủ trì giải quyết... Kết luận và tài liệu thanh tra là một kênh thông tin quan trọng giúp phát hiện, xác định DHVP của tổ chức đảng, đảng viên và giúp UBKT quyết định kiểm tra khi có DHVP.

Ở Thành phố Hồ Chí Minh(4), từ năm 2013 đến nay đã thực hiện tốt Quy chế phối hợp giữa UBKT Thành ủy với Thanh tra Thành phố trong việc xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát hằng năm, qua đó khắc phục, hạn chế được sự chồng chéo, trùng lặp giữa kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát của các cơ quan tại địa phương, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Thành ủy. Thanh tra Thành phố đã cử nhiều lượt cán bộ tham gia các đoàn kiểm tra của Ban Thường vụ và UBKT Thành ủy; gửi hàng chục kết luận thanh tra để UBKT Thành uỷ nghiên cứu, sử dụng cho công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng. UBKT các quận, huyện ủy phối hợp với cơ quan thanh tra cùng cấp tham mưu giúp cấp uỷ thành lập hàng chục đoàn kiểm tra đối với tổ chức đảng, đảng viên, cử cán bộ tham gia các đoàn thanh tra; ngược lại, thanh tra cấp quận, huyện cũng cử hàng trăm lượt cán bộ tham gia các đoàn kiểm tra, giám sát của UBKT, phối hợp giải quyết đơn tố cáo, giúp UBKT xem xét, quyết định thi hành kỷ luật theo thẩm quyền hoặc báo cáo đề nghị cấp có thẩm quyền thi hành kỷ luật đối với nhiều tổ chức đảng, đảng viên vi phạm.

Qua thực hiện quy chế phối hợp giữa UBKT với cơ quan thanh tra ở các địa phương đã góp phần phát huy những nhân tố tích cực, phòng ngừa, phát hiện, xử lý những vi phạm của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, góp phần đấu tranh phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; giúp các cơ quan, tổ chức thấy được những hạn chế, bất cập trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành và trong hoạt động của mình; đề nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, ban hành mới cơ chế, chính sách, quy định ở địa phương chặt chẽ, đầy đủ, đúng quy định của Đảng và Nhà nước, phù hợp với tình hình thực tế. Việc duy trì và ngày càng nâng cao mối quan hệ phối hợp đã tạo những chuyển biến thực sự, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ quan cũng như đề cao vai trò, trách nhiệm của UBKT và cơ quan thanh tra trong hệ thống chính trị.

Tuy nhiên, việc thực hiện phối hợp vẫn còn một số hạn chế như phương pháp phối hợp theo các nội dung của quy chế có lúc, có việc chưa đầy đủ, chưa kịp thời. Một số nơi chưa phối hợp trong xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra, kiểm tra, giám sát. Việc trao đổi, xử lý thông tin giữa UBKT cấp ủy và cơ quan thanh tra nhà nước chưa thường xuyên, nề nếp, một số địa phương chưa thật sự quan tâm, chú trọng; hiệu quả trao đổi, sử dụng thông tin, kết quả thanh tra của UBKT một số địa phương còn hạn chế (kết luận thanh tra được chuyển sang nhưng nhiều UBKT chưa nghiên cứu, sử dụng làm căn cứ để xem xét, quyết định kiểm tra khi có DHVP đối với tổ chức đảng, đảng viên có liên quan). Quy định về sử dụng kết quả của các bên chưa đầy đủ (chủ yếu UBKT sử dụng kết quả của cơ quan thanh tra); nhiều nơi chưa thực hiện phối hợp trong cung cấp thông tin và giải quyết đơn thư tố cáo, phản ánh. Một số cuộc thanh tra còn chậm ban hành kết luận thanh tra hoặc việc xem xét, kiểm điểm theo kết luận thanh tra chậm trễ, kéo dài; còn lúng túng hoặc chưa phối hợp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra đảng viên, tổ chức đảng cấp dưới khi có DHVP, giải quyết tố cáo, khiếu nại kỷ luật đảng; còn nhiều hạn chế trong phối hợp để thẩm định, tham gia ý kiến về quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử các chức danh lãnh đạo, quản lý. Hằng năm chưa sơ kết hoặc tổng kết việc thực hiện quy chế phối hợp; còn tình trạng UBKT và cơ quan thanh tra nhà nước ở cấp huyện chưa quan tâm nghiên cứu kỹ các nội dung, trách nhiệm cụ thể để thực hiện quy chế phối hợp đã ban hành...

Thực tiễn thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, giám sát cho thấy, nếu hai cơ quan thực hiện tốt quy chế phối hợp thì hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát ngày càng được nâng cao. Cần thực hiện một số giải pháp sau đây để tiếp tục tăng cường phối hợp giữa UBKT với cơ quan thanh tra nhà nước trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng:

Một là, ban thường vụ cấp ủy cần chủ động giao UBKT chủ trì, phối hợp với cơ quan thanh tra kịp thời rà soát, tham mưu giúp ban thường vụ sửa đổi, bổ sung các nội dung của Quy chế phối hợp khả thi, phù hợp với các quy định của Đảng nói chung và quy định công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng nói riêng; phù hợp với pháp luật nhà nước, chức năng, nhiệm vụ của UBKT, cơ quan thanh tra và tình hình thực tế, bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của ban thường vụ, cấp ủy các cấp. Quá trình phối hợp được thực hiện trên cơ sở hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi để hai cơ quan chủ động, tích cực hoàn thành tốt nhiệm vụ. UBKT cấp tỉnh cần tham mưu cho ban thường vụ tỉnh, thành ủy thống nhất chỉ đạo cấp ủy cấp huyện chỉ đạo UBKT cấp quận, huyện phối hợp với cơ quan thanh tra nhà nước cùng cấp tham mưu cho ban thường vụ quận, huyện ủy ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện quy chế phối hợp giữa hai cơ quan bảo đảm thống nhất, đồng bộ, có hiệu quả ở địa phương.

Hai là, thành viên UBKT và lãnh đạo cơ quan thanh tra tiếp tục quán triệt, nhận thức đúng, đầy đủ về sự cần thiết phối hợp, vị trí, vai trò, tác dụng của quy chế phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng trong giai đoạn hiện nay. UBKT, lãnh đạo cơ quan thanh tra cần nêu cao vai trò, trách nhiệm, quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và chủ động triển khai thực hiện tốt quy chế phối hợp, nâng cao nhận thức cho tổ chức đảng, đảng viên trong cơ quan, đơn vị để tham mưu, tổ chức thực hiện có hiệu quả quy chế. Mỗi cơ quan cần phân công một đồng chí lãnh đạo trực tiếp chỉ đạo thực hiện quy chế và làm đầu mối thường xuyên duy trì mối quan hệ phối hợp giữa hai bên. Trường hợp cần thiết, Chủ nhiệm UBKT và người đứng đầu cơ quan thanh tra trao đổi trực tiếp. Cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy cần chỉ đạo hai cơ quan thực hiện tốt quy chế phối hợp, trước hết trong xây dựng và thực hiện chương trình thanh tra, kiểm tra, giám sát hằng năm và trong các vụ việc có liên quan đến đảng viên thuộc diện cấp ủy quản lý. Các đơn vị chức năng của hai cơ quan phải thực hiện tốt công tác tham mưu, giúp lãnh đạo cơ quan chỉ đạo, tổ chức thực hiện kịp thời, đạt kết quả các nội dung trong Quy chế phối hợp.

Ba là, cần thực hiện chặt chẽ, đầy đủ và thường xuyên nội dung, trách nhiệm, phương pháp phối hợp trong Quy chế phối hợp đã ban hành. Hai cơ quan cần chủ động trao đổi thống nhất chương trình kiểm tra, giám sát, thanh tra hằng năm để không chồng chéo, trùng lặp về đối tượng, nội dung; thực hiện tốt việc giao ban định kỳ, thống nhất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện Quy chế phối hợp; thường xuyên hỗ trợ lẫn nhau, nhất là trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn đòi hỏi nghiệp vụ chuyên sâu; kịp thời trao đổi thông tin, hồ sơ, tài liệu, nắm bắt những vấn đề nổi cộm, bức xúc dư luận xã hội quan tâm, dấu hiệu vi phạm của tổ chức đảng, đảng viên, tập trung vào các ngành, lĩnh vực, địa phương dễ phát sinh vi phạm về quản lý quy hoạch; bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư; quản lý, sử dụng đất đai; quản lý dự án đầu tư xây dựng; quản lý, khai thác công trình giao thông; quản lý tài nguyên, môi trường; quản lý tài chính, ngân sách; quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước; quản lý tài sản công; cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước... Phối hợp chặt chẽ, kịp thời trong thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo dứt điểm đối với các vụ việc phức tạp, kéo dài xảy ra tại các địa phương, cơ quan, đơn vị. Khi có yêu cầu phối hợp hoặc tham gia ý kiến, cả cơ quan đề nghị và cơ quan được đề nghị cần kịp thời có văn bản yêu cầu và trả lời chính thức. Việc trao đổi, cung cấp thông tin không chỉ ở cấp lãnh đạo mà cần thực hiện trao đổi thông tin trực tiếp giữa các đơn vị cấp dưới, giữa các đoàn kiểm tra, thanh tra trong các vụ việc cụ thể.

UBKT cần tiếp tục chủ trì, phối hợp với cơ quan thanh tra trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng. Cơ quan thanh tra chủ động trong thông báo, trao đổi thông tin khi phát hiện DHVP của tổ chức đảng, đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy quản lý. Cần bảo đảm 100% kết luận thanh tra được chuyển cho UBKT cùng cấp. UBKT phải luôn chủ động thực hiện nhiệm vụ kiểm tra khi có DHVP; xác định trọng tâm, trọng điểm kiểm tra, tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn dễ xảy ra vi phạm; phối hợp chặt chẽ với cơ quan thanh tra khi tiến hành nhiệm vụ kiểm tra khi có DHVP, nhưng đồng thời phải chủ động, không trông chờ vào kết quả của công tác thanh tra, thậm chí còn là cơ sở, điều kiện cho công tác thanh tra. Qua kiểm tra, giám sát, UBKT có thể đề nghị hoặc yêu cầu tổ chức đảng có thẩm quyền chỉ đạo cơ quan thanh tra cùng cấp hoặc cấp dưới tiến hành thanh tra đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

 Bốn là, định kỳ hằng năm hoặc khi cần thiết, UBKT chủ trì, phối hợp với cơ quan thanh tra tổ chức họp rút kinh nghiệm, đánh giá kết quả thực hiện, đề ra giải pháp, kế hoạch thực hiện trong thời gian tiếp theo. Các địa phương cần tổ chức sơ kết, đánh giá việc thực hiện quy chế phối hợp ở cấp quận, huyện. Hai cơ quan cần thường xuyên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp trong công tác đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, cập nhật kiến thức cho đội ngũ cán bộ làm công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.

Tài liệu tham khảo:

(1) Thông cáo báo chí các kỳ họp 11, 26, 29, 31, 35, 37, 42, 43 của UBKT Trung ương khóa XII.

(2) Hồ sơ một số cuộc kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm của UBKT Trung ương.

(3) (4) Trang thông tin điện tử UBKT Trung ương (www.ubkttw.vn); Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (www.hcmcpv.org.vn); Cổng thông tin điện tử tỉnh Đắk Lắk, Hưng Yên; Trang thông tin điện tử của Cơ quan UBKT Tỉnh ủy Cà Mau và các báo: Cao Bằng, Thái Nguyên, Hòa Bình, Gia Lai.

Phạm Thái Hà*, Nguyễn Thu Hà**

(*Vụ Trung ương IA, **Vụ Tổng hợp, Cơ quan UBKT Trung ương)