Cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak bị truy tố vì tội tham nhũng

05/06/2018 | 11:44 AM

Xem với cỡ chữ

 

“Thuốc đắng” để “giã tật”

Ngày 19-4, một tòa án của Seoul thông báo, phiên xét xử cáo buộc tham nhũng đối với cựu Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak, 76 tuổi, người vừa bị buộc tội nhận hối lộ, biển thủ công quỹ và những tội danh khác, sẽ khai mạc vào ngày 3-5 tới. Dư luận không khỏi “sốc” trước việc liên tiếp 2 cựu Tổng thống Hàn Quốc vướng vòng lao lý vì tham nhũng.

16 tội danh “khủng”

Trước đó, đêm 22-3, Tòa án quận trung tâm tại thủ đô Seoul, Hàn Quốc, ra lệnh bắt giữ khẩn cấp ông Lee Myung-bak, với lý do ông này có thể hủy các bằng chứng liên quan đến cáo buộc tham nhũng. Từ đây, việc điều tra và quá trình tố tụng được đẩy nhanh. Ngày 9-4 chỉ 3 ngày sau khi khi cựu Tổng thống Park Geun Hye bị kết án 24 năm tù và nộp phạt 18 tỷ won (khoảng 16 triệu USD) với tội danh tham nhũng, lạm dụng quyền lực và cho phép bạn thân can thiệp vào công việc quốc gia, các công tố viên Hàn Quốc chính thức truy tố cựu Tổng thống Lee Myung-bak với 16 tội danh liên quan đến tham nhũng và lạm quyền, trong đó bao gồm nhận hối lộ, trốn thuế. Nếu bị kết tội với tất cả những cáo buộc trên, ông Lee Myung-bak có thể phải chịu mức án tới 45 năm tù. Hiện, các công tố viên đang có kế hoạch đóng băng tài sản cá nhân của ông Lee để tránh việc ông có thể phân tán tài sản có được từ hành vi tham nhũng.

Tuy nhiên, điều khiến những người từng ủng hộ cựu Tổng thống thất vọng hơn cả là cáo buộc ông lạm dụng quyền lực, đánh đổi an ninh đất nước lấy lợi ích cá nhân trong những năm cầm quyền. Trước khi đảm nhiệm cương vị Tổng thống Hàn Quốc trong khoảng thời gian 2008-2013, ông Lee Myung-bak là doanh nhân, từng giữ vị trí Giám đốc điều hành của Tập đoàn Hyundai, rồi trở thành Thị trưởng Seoul. Ngay trong nhiệm kỳ tổng thống của mình, ông gây nhiều tranh cãi trong dư luận liên quan tới hàng loạt nghi vấn tham nhũng, biển thủ công quỹ và phớt lờ an ninh quốc gia.

Đặc biệt, sau khi đương kim Tổng thống Moon Jae-in phát động chiến dịch “nhổ tận gốc” tệ nạn tham nhũng kéo dài tại Hàn Quốc, những cáo buộc nhằm vào ông Lee Myung-bak càng được chú ý nhiều hơn. Được tiến hành từ tháng 10-2017, cuộc điều tra ban đầu của các công tố viên nhằm vào cựu Tổng thống Lee Myung-bak tập trung vào cáo buộc ông nhận hối lộ và tham ô, bao gồm khoản tiền 11 tỷ won (khoảng 10,2 triệu USD) từ cơ quan tình báo và các tập đoàn kinh tế cũng như các công ty tư nhân để thành lập các “quỹ đen” với tổng giá trị lên tới 35 tỷ won. Các nhà phân tích chính trị cho biết cuộc điều tra sẽ mở rộng ra để làm rõ những nghi vấn ông Lee Myung-bak liên quan tới các dự án tai tiếng về  xây dựng, năng lượng cũng như các lĩnh vực khác trong các năm 2008-2013.

“Ông Lee khó có thể đảo ngược cáo trạng trước tòa do quá trình truy tố đã được chuẩn bị trong nhiều tháng, bao gồm việc thu thập các chứng cứ chắc chắn cũng như những lời khai chống lại ông ấy. Điều này sẽ tạo đà để các công tố viên đào sâu những cáo buộc liên quan tới ông Lee”, Shin Yul, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Myongji, nhận xét.

Hàng loạt nghi vấn

Ông Lee Myung-bak sẽ phải ra tòa với 16 tội danh bao gồm nhận hối lộ, lạm dụng quyền lực, biển thủ, trốn thuế… Trong đó, các công tố viên đã có những bằng chứng vững chắc về việc cựu Tổng thống nhận hối lộ với số tiền lên tới 10,4 triệu USD, trong đó bao gồm số tiền hối lộ từ Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc (NIS) và nhiều doanh nghiệp. Ông Lee cũng bị buộc tội biển thủ khoảng 32 triệu USD của một công ty tư nhân mà ông sở hữu để sử dụng vào mục đích cá nhân. Nhà chức trách cho biết việc điều tra vẫn đang được tiếp tục để đưa ra ánh sáng nhiều vụ việc “có mùi” khác.

Dưới thời Tổng thống Lee Myung-bak, một nhóm công ty Hàn Quốc do Tập đoàn điện lực Hàn Quốc (Korea Electric Power Corp) đứng đầu thắng thầu xây dựng một nhà máy điện hạt nhân tại Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất (UAE) với tổng giá trị 18,6 tỷ USD vào năm 2009. Sự kiện này từng được đánh giá là một trong những thành tựu lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Lee. Tuy nhiên, theo tờ The Diplomat (Nhật Bản), để hỗ trợ nhóm công ty trên thắng gói thầu “khủng” này, cựu Tổng thống Lee Myung-bak bị nghi ngờ từng ký một thỏa thuận quân sự bí mật với UAE. Thỏa thuận này dường như được ký mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội Hàn Quốc và vi phạm các quy định của luật pháp. Theo thỏa thuận, Hàn Quốc được cho là sẽ phải can thiệp để hỗ trợ UAE trong trường hợp xảy ra xung đột quân sự, trong đó Seoul không chỉ cung cấp trang thiết bị quân sự, mà còn phải đưa quân tới bảo vệ UAE. Sự tồn tại của thỏa thuận liên minh quân sự theo kiểu khế ước trên được cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dưới thời cựu Tổng thống Lee Myung-bak xác nhận gần đây, khiến nhiều người dân Hàn Quốc tức giận. Nếu thông tin này là chính xác, thỏa thuận quân sự trên sẽ đặt ra cho Hàn Quốc rất nhiều rủi ro nếu xét đến tình hình khu vực Trung Đông luôn “nóng như chảo lửa”, như cuộc xung đột hiện nay giữa các nước vùng Vịnh, trong đó có UAE, với Qatar.

Một cáo buộc khác cũng đã được đưa ra liên quan tới mối quan hệ bí mật giữa cựu Tổng thống Lee Myung-bak và các tập đoàn kinh tế. Chẳng hạn, Lotte Group, tập đoàn bán lẻ khổng lồ tại Hàn Quốc, từ lâu muốn xây dựng một tòa nhà chọc trời ở thủ đô Seoul. Tuy nhiên do công trình này nằm trên đường bay của các máy bay chiến đấu cất và hạ cánh xuống căn cứ không quân Seongnam nên Không quân Hàn Quốc phản đối việc xây dựng. Mặc dù theo đuổi các lập trường chính trị khác nhau, song các chính quyền Hàn Quốc tiền nhiệm luôn đứng về phía quân đội trong các vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia. Giấc mơ nhà chọc trời của Lotte trì hoãn trong suốt 15 năm. Đến thời cựu Tổng thống Lee Myung-bak, mọi chuyện thay đổi. Sau khi lên cầm quyền, năm 2009, ông Lee cho phép xây dựng tòa nhà Lotte World Tower cao 555m ở phía Nam Seoul- hiện là tòa nhà cao nhất Hàn Quốc và cao thứ 5 thế giới- bất chấp mọi quan ngại về ảnh hưởng của nó tới căn cứ quân sự cũng như các vấn đề an toàn của bản thân tòa nhà này. Thay vì ngăn chặn dự án tiềm ẩn nhiều rủi ro của Lotte, chính quyền lúc đó thậm chí còn điều chỉnh một góc của đường băng quân sự. Kể từ đó, những tin đồn về thỏa thuận “cửa sau” giữa cựu Tổng thống Lee và tập đoàn Lotte ngày càng xuất hiện nhiều. Mặc dù một cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành, song các tài liệu của chính phủ được công bố phần nào chứng minh tính xác thực của những tin đồn về mối quan hệ giữa cựu Tổng thống Lee và tập đoàn Lotte.

Từ năm 2008-2012, chính quyền cựu Tổng thống Lee Myung-bak đã triển khai dự án Hồi phục Bốn dòng sông trị giá 22.000 tỷ won (khoảng 1,1 tỷ USD) với mục tiêu làm sạch, giảm nguy cơ từ các trận lũ lụt hoặc hạn hán và phát triển các khu nghỉ dưỡng ven sông trên các con sông lớn của Hàn Quốc, gồm sông Hàn, Nakdong, Geum và Youngsan. Tuy nhiên, dự án này dẫn đến một loạt vấn đề như tạo ra những vùng nước tù đọng gây ô nhiễm môi trường, phá hủy chất lượng nước, gây hại cho các loại sinh vật sống dưới nước. Những người chỉ trích nói rằng việc ông Lee quyết định vội vàng khi thực hiện dự án này là những mục đích vụ lợi.

Ngoài ra, ông Lee cũng bị chỉ trích vì chính sách “ngoại giao năng lượng” dẫn tới việc thất thoát tài chính sau khi các công ty nhà nước dưới thời ông đưa ra những quyết định sai lầm và mua hàng loạt doanh nghiệp năng lượng nước ngoài. Dĩ nhiên, trong chuyện này có “phết phẩy”, “lại quả”…

Không có vùng cấm

Cựu Tổng thống Lee Myung-bak cho đến nay vẫn một mực phủ nhận những cáo buộc nhằm vào mình, đồng thời cho rằng cuộc điều tra nhằm vào ông mang mục đích chính trị. Tuy vậy, phần lớn người dân Hàn Quốc không còn đặt niềm tin vào cựu tổng thống khi có tới 75% số người được hỏi ý kiến ủng hộ việc bắt giữ ông. Ngoại trừ đảng đối lập chính Tự do Hàn Quốc (LKP), tất cả các đảng còn lại cũng đều ủng hộ việc bắt giữ ông Lee. “Chúng ta cần tiếp tục nỗ lực để nhổ tận gốc những hành vi sai trái và đưa Hàn Quốc trở thành quốc gia công bằng hơn trên cơ sở luật pháp và nguyên tắc”, lãnh đạo đảng Dân chủ cầm quyền Hàn Quốc Choo Mi-ae tuyên bố.

 

Cựu tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak (người thứ nhất từ trái hàng đầu) được dẫn giải tới nơi giam giữ.

Như vậy, ông Lee Myung-bak là cựu Tổng thống Hàn Quốc thứ 4 bị bắt và đưa ra xét xử sau các cựu Tổng thống Chun Doo-hwan, Roh Tae-woo và gần đây nhất là bà Park Geun-hye. Với việc truy tố liên tiếp 2 cựu Tổng thống với các tội danh chủ yếu liên quan đến tham nhũng, chính quyền Hàn Quốc khẳng định không có “vùng cấm” trong việc này. Kể từ khi lên nắm quyền từ tháng 5-2017, đương kim Tổng thống Moon Jae-in luôn xem chống tham nhũng là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự. Người Hàn Quốc từ lâu vẫn hy vọng có thể chấm dứt vấn nạn tham nhũng cũng như chủ nghĩa thân hữu vốn làm xói mòn hệ thống chính trị của nước này. Tuy nhiên, “căn bệnh” cố hữu này của chính trường Hàn Quốc chỉ có thể được giải quyết triệt để nếu cả xã hội đồng lòng ủng hộ sự thay đổi. Người dân cũng tán thành quan điểm của Tổng thống về việc cải tổ các chaebol - những tập đoàn gia đình khổng lồ với sức ảnh hưởng mạnh mẽ lên nền kinh tế cũng như xã hội Hàn Quốc. Chiến dịch chống tham nhũng của Tổng thống Moon nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ công chúng, để bảo đảm một đất nước Hàn Quốc Jae-in trong sạch và minh bạch, làm cơ sở để kinh tế-xã hội Hàn Quốc tiếp tục cất cánh bay xa hơn.

Phương Linh