Đầu Xuân nghĩ về văn hóa kiểm tra

09/02/2018 | 10:01 AM

Xem với cỡ chữ

Xin được vào ngay câu chuyện các đồng chí lãnh đạo cao nhất của Đảng đã thể hiện mẫu mực Văn hóa kiểm tra. Cũng vào dịp đầu xuân cách đây hai thập niên mà đến nay vẫn tươi nguyên trong ký ức lớp cựu cán bộ kiểm tra cao niên chúng tôi.

Đó là vào những ngày nghỉ Tết Tân Tỵ - 2001, trong khi khắp Thủ đô Hà Nội nô nức đón mừng xuân mới, thì tại phòng họp UBKT Trung ương đêm đêm vẫn sáng đèn và nhìn kỹ gương mặt những người đến dự đều tỏ rõ sự nghiêm trang. Sự kiện này có liên quan đến sứ mệnh chính trị của UBKT Trung ương khóa VIII, chuẩn bị phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng. Theo chương trình, Đại hội khai mạc vào cuối quý I - 2001, nhưng đến những ngày cuối cùng của năm 2000 thì phần nhân sự cấp cao nảy sinh một số thông tin, đòi hỏi phải khẩn trương làm rõ để Bộ Chính trị báo cáo trình Đại hội. Nếu vấn đề đại sự này chưa hoàn tất thì không chỉ trục trặc đến tiến độ mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ nội dung, chương trình và sự thành công của Đại hội. Theo quy định của Điều lệ Đảng và cũng do độ tin cậy, UBKT Trung ương được Bộ Chính trị giao cấp tốc tiến hành thẩm tra những nội dung thông tin có liên quan đến nhân sự, trong đó có một số đồng chí lãnh đạo cao nhất, để kịp ngày khai mạc Đại hội. Nhận nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này, UBKT Trung ương đã xác định phải có tinh thần trách nhiệm rất cao, đồng thời phải nắm vững nguyên tắc, thực hiện đúng quy trình, phương thức kiểm tra Đảng. UBKT Trung ương quyết định thành lập Tổ Thẩm tra - xác minh và tôi được phân công làm tổ trưởng.

Bắt tay vào việc, lúc đầu chúng tôi choáng ngợp bởi một khối lượng thông tin từ nhiều nguồn, do cán bộ đảng viên và người dân tâm huyết với Đảng và cũng có những thông tin loan truyền theo kiểu phong trào “toàn dân làm công tác nhân sự đại hội Đảng”, nên nội dung rất phức tạp, xen lẫn giữa động cơ trong sáng, xây dựng với động cơ cá nhân, thậm chí có cả những thông tin xuyên tạc, kích động từ các phần tử xấu. Để sàng lọc và kết luận chuẩn xác các nội dung liên quan đến các đồng chí lãnh đạo cấp cao, UBKT Trung ương không thể độc lập tiến hành thẩm tra, xác minh, nhất là những thông tin tuyệt mật, mà đòi hỏi các đồng chí “đối tượng kiểm tra” cũng phải đồng thời là “chủ thể kiểm tra”. Đây là yêu cầu vượt quá tầm chúng tôi, nhưng cũng rất may là cùng thời gian này chúng tôi vừa hoàn thành nghiên cứu Đề tài Khoa học “Hoạt động Thẩm tra - xác minh trong công tác kiểm tra Đảng”, trong đó mục tiêu của đề tài đã làm sáng tỏ “Tư tưởng Hồ Chí Minh về tự phê bình và phê bình là cơ sở phương pháp luận của hoạt động Thẩm tra - xác minh”, và “Nâng cao trình độ văn hóa kiểm tra Đảng - ngăn ngừa căn bệnh “Kiêu ngạo kiểm tra” cho đội ngũ cán bộ kiểm tra của Đảng”; đề tài được các đồng chí Thường vụ Bộ Chính trị rất quan tâm. Nhờ đó mà chúng tôi mạnh dạn đề xuất và được các đồng chí có những thông tin cần làm rõ đều sẵn sàng tự giác thực hiện nghiêm túc quy trình thẩm tra xác minh, đặc biệt là nghiêm chỉnh thực hiện “tự phê bình gắn với phê bình”, “kiểm tra quyện với tự kiểm tra” theo Tư tưởng Hồ Chí Minh về phê bình, tự phê bình trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Các đồng chí còn đặt vấn đề mong muốn qua cuộc kiểm tra này, cả chủ thể lẫn đối tượng kiểm tra cùng thể hiện mẫu mực về Văn hóa kiểm tra Đảng, nêu lên bài học cho nhiệm kỳ tới. Trên tinh thần đó, chúng tôi đăng ký gặp để nghe ý kiến và tìm hiểu nguồn gốc, chứng cứ các thông tin quan trọng nhất, từ 15 đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội, Công an và được các đồng chí hết lòng quan tâm. Tuy nhiên, nhiều đồng chí còn dò xét ở thái độ, bản lĩnh của UBKT Trung ương trong cuộc kiểm tra này, mà chúng tôi đang là đại diện, mới đi vào thực chất. Cũng rất may, chỉ sau vài phút vào đề, chúng tôi đã được các đồng chí thể hiện lòng tin đối với đội ngũ cán bộ kiểm tra Đảng nên đã chân tình, thẳng thắn nói rõ quan điểm, chính kiến của mình, kể cả một số vấn đề các đồng chí còn khác với ý kiến của Trung ương và còn cho chúng tôi biết sâu một số thông tin đặc biệt quan trọng khác.

Sau khi tiếp nhận được ý kiến từ cán bộ lão thành, bên cạnh nhiều thuận lợi thì một số vấn đề phức tạp mới này sinh, cần thiết phải tiến hành xác minh qua các đồng chí trợ lý, thư ký trong văn phòng của lãnh đạo cấp cao. Khi tiếp xúc với số cán bộ này, một khó khăn không dễ vượt qua, vì do quy định bảo mật nên các đồng chí không dám cung cấp những thông tin tối mật khi chưa xin ý kiến thủ trưởng của mình. Vì thế, chúng tôi phải tìm phương pháp thích hợp với từng trường hợp, vừa kiên quyết phân tích, thuyết phục để xác định trách nhiệm đảng viên trong việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra của Đảng. Nhờ vậy, mà quá trình tiếp cận hơn 10 cán bộ trong các văn phòng giúp việc lãnh đạo, từ chỗ tìm cách né tránh, thậm chí ngụy biện đã đi đến nghiêm túc cung cấp cho tổ kiểm tra nhiều thông tin chính xác và chứng cứ kiểm tra đích thực. Sau khi phân tích, sàng lọc ý kiến của những cán bộ đã gặp, chúng tôi có đủ cơ sở để tiếp tục tiến hành các bước tiếp theo.

Sau đó, UBKT Trung ương trực tiếp gặp thảo luận với các đồng chí có những thông tin cần làm rõ, trong đó có đồng chí Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu. Trong khi chúng tôi đang rất băn khoăn chưa biết tiến hành như thế nào cho phải đạo, thì thở phào nhận được ý kiến của đồng chí Tổng Bí thư đề nghị được tiến hành nghiêm túc theo quy định, không có gì ngoại lệ. Và thế là, tối 21-2-2001, lúc còn 5 phút mới đúng 19 giờ, đồng chí Lê Khả Phiêu đã có mặt tại phòng họp UBKT Trung ương, chuẩn bị trước bản tường trình mang tính tự phê bình nghiêm túc về các nội dung phản ánh liên quan đến đồng chí. Những gợi ý của UBKT Trung ương nêu, được đồng chí trả lời rõ ràng, đầy đủ. Vấn đề nào đồng chí có khuyết điểm đồng chí nghiêm túc tự nhận và trình bày rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan. Còn vấn đề nào thông tin phản ánh không đúng đồng chí trình bày lại. Đến lúc này tâm trạng lo lắng ban đầu của Tổ kiểm tra được hoàn toàn xóa bỏ. Đặc biệt, trước thái độ rất mẫu mực của đồng chí Tổng Bí thư đã làm bừng sáng trong đầu chúng tôi về Văn hóa kiểm tra Đảng, tạo cho chúng tôi thêm động lực để nâng cao hơn phẩm chất và bản lĩnh người cán bộ kiểm tra của Đảng. Chúng tôi càng mạnh dạn, thẳng thắn nêu tất cả những vấn đề qua thẩm tra nhận thấy còn mâu thuẫn hoặc chưa rõ. Đồng chí Lê Khả Phiêu cũng tiếp tục thực hiện tự phê bình một cách triệt để hơn, bản chất hơn, nhưng đồng thời cũng thực hiện tranh luận, đối thoại thẳng thắn, khách quan. Từ đó buổi sinh hoạt thẩm tra vừa rất dân chủ vừa mang tính chiến đấu cao, thể hiện rõ phương thức cơ bản là kiểm tra phải gắn quyện với tự kiểm tra. Rồi đúng 22 giờ như dự kiến, cuộc làm việc kết thúc với kết quả là mọi vấn đề đều đã rõ ràng, sáng tỏ đối với những thông tin chính thống, đặc biệt còn phanh phui cả những thông tin dư luận loan truyền mang động cơ phá hoại.

Tiếp tục thực hiện theo quy trình, 3 đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị có thông tin cần làm rõ cũng được tiến hành nghiêm túc tương tự để thực hiện tự phê bình trước Bộ Chính trị và tiếp sau đó là tập thể Ban Chấp hành Trung ương xem xét, kết luận. Điều rất phấn khởi là khi họp Bộ Chính trị và họp Ban Chấp hành Trung ương, trên cơ sở báo cáo của UBKT Trung ương, những thông tin trung thực, những chứng lý thẩm tra - xác minh chuẩn xác đã giúp Trung ương nhận định thấy rõ cả mặt ưu điểm, khuyết điểm, cũng như mức độ và nguyên nhân chủ quan, khách quan của từng đồng chí, từng vấn đề để đi đến kết luận, xử lý công minh, đạt lý thấu tình, tâm phục khẩu phục. Nhờ vậy, Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII nhất trí rất cao với phương án nhân sự trình Đại hội IX.

Phấn khởi trước thành công rực rỡ Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ IX, ngay sau lễ bế mạc, nhiều đại biểu không giấu nỗi vui mừng đã xiết chặt tay chúc mừng các đại biểu là cán bộ kiểm tra chúng tôi và đánh giá cao sự đóng góp xuất sắc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương vào thành công Đại hội, đặc biệt đã phục vụ thắng lợi công tác nhân sự cấp cao, một trong những nhân tố quyết định cho sự lãnh đạo của Đảng ta thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới đất nước và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh trong thời kỳ mới./.

Nguyễn Anh Liên